Jak zgłosić darowiznę od najbliższej rodziny na formularzu SD-Z2?

Darowiznę od najbliższej rodziny zgłasza osoba obdarowana na formularzu SD-Z2, jeśli nie korzysta z wyjątku od zgłoszenia. Przy wykonanej darowiźnie bez aktu notarialnego podstawowy termin wynosi sześć miesięcy od przekazania majątku. Zanim wypełnisz druk, sprawdź pokrewieństwo, wcześniejsze nabycia od tej samej osoby oraz dowód otrzymania pieniędzy. Zwolnienie może objąć także dużą darowiznę, ale wymaga spełnienia ustawowych warunków.

Sprawdź, czy darczyńca należy do najbliższej rodziny

Zwolnienie obejmuje nabycie od małżonka, rodziców, dziadków i dalszych wstępnych, dzieci, wnuków i dalszych zstępnych, rodzeństwa, pasierba, ojczyma oraz macochy. Uwzględnia też rodziców adopcyjnych, dzieci przysposobione i ich zstępnych.

Ustawa rozszerza pojęcia wstępnych i zstępnych również na określone relacje w pieczy zastępczej. Dotyczy to osób przebywających obecnie lub wcześniej w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo wskazanych placówkach oraz odpowiednio osób tworzących rodzinę, prowadzących dom lub pracujących z dziećmi w tych placówkach. W takiej sytuacji sprawdź dokładny zakres w art. 14 ust. 4a ustawy.

Teściowie, zięć i synowa nie należą do tego kręgu zwolnienia, choć są w pierwszej grupie podatkowej. Samo określenie „darowizna rodzinna” nie wystarczy. W dniu nabycia trzeba też mieć obywatelstwo Polski, innego państwa Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinu albo Norwegii lub miejsce zamieszkania w jednym z tych państw.

Ustal, czy trzeba składać SD-Z2

Zgłoszenie nie jest wymagane, jeżeli łączna wartość nabyć od tej samej osoby nie przekracza 36 120 zł. Dodaj wartość ostatniej darowizny do wcześniejszych nabyć od tej osoby w roku ostatniego nabycia i w pięciu poprzednich latach kalendarzowych. Uwzględnij rzeczy i prawa majątkowe, a nie tylko przelewy pieniężne.

Przykład: przy darowiźnie otrzymanej w 2026 r. bierzesz pod uwagę wcześniejsze nabycia w 2026 r. oraz w latach 2021–2025. Przyjmijmy, że jedynymi darowiznami od ojca było 30 000 zł w 2024 r. i 10 000 zł w 2026 r. Suma wynosi 40 000 zł, więc przy ostatniej darowiźnie próg został przekroczony. Nie oceniaj obowiązku tylko na podstawie ostatnich 10 000 zł. Przy tych założeniach nowe SD-Z2 dotyczy darowizny 10 000 zł; suma 40 000 zł służy ustaleniu obowiązku jej zgłoszenia.

Każdego darczyńcę rozpatruj osobno. Nie łącz automatycznie darowizn od matki i ojca w jeden limit. Ustal, kto rzeczywiście przekazał majątek i w jakiej części.

Drugi wyjątek dotyczy nabycia na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo sytuacji, gdy w tej formie złożono oświadczenie woli jednej ze stron. Wtedy nie składasz SD-Z2. Ten wyjątek dotyczy zgłoszenia; przy pieniądzach nadal trzeba ocenić odrębny warunek ich udokumentowania. Kwota 36 120 zł nie jest maksymalną wartością zwolnionej darowizny: większa także może korzystać ze zwolnienia po spełnieniu wymogów.

Licz sześć miesięcy od wykonania darowizny

Jeśli umowa nie została zawarta w wymaganej formie notarialnej, obowiązek podatkowy powstaje przy spełnieniu przyrzeczonego świadczenia. Przy zwykłym przelewie darowizny oznacza to dzień otrzymania pieniędzy. Sama wcześniejsza obietnica lub data podpisania pisemnej umowy nie przesuwa wykonania darowizny na ten wcześniejszy dzień.

Zapisz datę wpływu z potwierdzenia bankowego i od niej ustal sześciomiesięczny termin. Jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu poszczególnych części. Nie odkładaj sprawdzenia zgłoszenia do ostatniego przelewu tylko dlatego, że wszystkie wpłaty wynikają z jednej rodzinnej umowy.

Dobrze przygotować zgłoszenie po otrzymaniu darowizny. Pozostanie czas na ustalenie wcześniejszych nabyć, właściwego urzędu i danych darczyńcy.

Zabezpiecz dowód przekazania pieniędzy

Gdy darowizna pieniężna wraz z wcześniejszymi nabyciami przekracza wskazany próg, zwolnienie wymaga dowodu przekazania pieniędzy:

• na rachunek płatniczy osoby obdarowanej;
• na jej inny rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, czyli SKOK;
• przekazem pocztowym.

Typowym rozwiązaniem jest przelew od darczyńcy na twój rachunek. Zachowaj potwierdzenie pokazujące nadawcę, odbiorcę, kwotę i datę. Opis przelewu wskazujący darowiznę oraz umowa, jeżeli została spisana, pomagają powiązać pieniądze z konkretnym nabyciem.

Samo pokwitowanie odbioru gotówki nie jest dowodem przekazania wymaganym przez ten przepis. Terminowo złożony SD-Z2 nie zastępuje dowodu właściwego sposobu otrzymania pieniędzy. Jeżeli środki przekazano inaczej, wyjaśnij możliwość zwolnienia z urzędem skarbowym przed przyjęciem, że wystarczy sam formularz.

Przygotuj dane i aktualny formularz

Użyj aktualnego SD-Z2 (6) — Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. Formularz papierowy pobierzesz z Ministerstwa Finansów. Nie wybieraj druku wyłącznie na podstawie podobnego symbolu.

Przygotuj swoje dane identyfikacyjne i adresowe oraz dane darczyńcy: imię, nazwisko, wymagany identyfikator i adres. Ustal datę nabycia, datę powstania obowiązku podatkowego, rodzaj otrzymanego majątku, swój udział i wartość. Przy pieniądzach potrzebna jest dokładna kwota. Przy rzeczy formularz wymaga opisu według stanu w dniu nabycia oraz wartości rynkowej na dzień powstania obowiązku podatkowego.

Zbierz również dokumenty pozwalające potwierdzić darowiznę i relację rodzinną. Urząd może o nie poprosić. Nie oznacza to obowiązku dołączania całego takiego kompletu do każdego zgłoszenia. Jeśli obdarowanych jest więcej, każda osoba składa własny formularz dotyczący otrzymanego majątku lub udziału.

Wypełnij druk z perspektywy osoby obdarowanej

W formularzu papierowym sprawdź przede wszystkim następujące części. Wersja elektroniczna prowadzi przez odpowiadające im informacje.

Przy darowiźnie od rodzica dziecko jest „zstępnym”. To właśnie relację nabywcy do darczyńcy zaznacza się w części H. Przed wysłaniem porównaj daty i kwotę z dokumentami oraz sprawdź, czy żadne wymagane pole nie zostało pominięte.

Wybierz urząd i sposób złożenia

Przy darowiźnie pieniędzy lub zwykłych rzeczy ruchomych właściwy jest urząd skarbowy według miejsca zamieszkania osoby obdarowanej w dniu powstania obowiązku podatkowego. Jeśli nie było wtedy miejsca zamieszkania, stosuje się ostatnie miejsce pobytu w tym dniu. Nie wybieraj urzędu według adresu darczyńcy.

Na oficjalnej stronie formularzy SD znajdziesz dostępne kanały elektroniczne. SD-Z2 można wypełnić w e-Urzędzie Skarbowym, korzystając z profilu zaufanego, bankowości elektronicznej albo aplikacji mObywatel. Dostępny jest też formularz elektroniczny podpisywany certyfikatem kwalifikowanym lub danymi autoryzującymi. Wybierz ścieżkę odpowiadającą posiadanej metodzie dostępu.

Papierowe zgłoszenie można złożyć w urzędzie albo wysłać pocztą. Podpisz je przed złożeniem. Samo zgłoszenie jest bezpłatne.

Zachowaj potwierdzenie i dokumenty

Po wysłaniu elektronicznego zgłoszenia pobierz Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO). W e-Deklaracjach prawidłowe przyjęcie potwierdza status 200, po którym można pobrać UPO. Sam numer referencyjny wysyłki nie jest takim potwierdzeniem. Sprawdź wynik obsługi dokumentu, zanim uznasz sprawę wysyłki za zakończoną.

Przy złożeniu papierowym poproś o potwierdzenie na kopii; przy wysyłce pocztowej zachowaj dokument nadania i kopię formularza. Przechowuj razem zgłoszenie, potwierdzenie złożenia, umowę oraz dowód przekazania pieniędzy.

Potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia dokumentuje jego złożenie. Nie zastępuje spełnienia warunków zwolnienia. Jeśli urząd poprosi o wyjaśnienia lub dokumenty, odpowiedz w terminie podanym w otrzymanym piśmie.

Jeśli termin już minął, sprawdź możliwość przywrócenia

Od 7 stycznia 2026 r. możliwe jest przywrócenie terminu do zgłoszenia, jeśli uprawdopodobnisz, że uchybienie nastąpiło bez twojej winy. Wniosek trzeba złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie złożyć SD-Z2.

Rozwiązanie obejmuje nabycia od 7 stycznia 2026 r. oraz wcześniejsze, jeżeli ich sześciomiesięczny termin nie upłynął do tego dnia. Nie jest automatycznym przedłużeniem terminu ani zwolnieniem z pozostałych warunków, w tym udokumentowania pieniędzy. Po stwierdzeniu spóźnienia szybko wyjaśnij swoją sytuację z urzędem; samo późniejsze wysłanie formularza nie rozstrzyga, czy zwolnienie przysługuje.