# Jak poprosić lekarza o drugą opinię lub konsylium i udokumentować odmowę? - Adres: https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/druga-opinia-lekarska-konsylium/ - Rodzaj: poradnik - Region: cała Polska - Dział: Zdrowie i ubezpieczenie › Prawa pacjenta i skargi - Stan informacji na dzień: 21.10.2026 - Zweryfikowano: 22.10.2026 - Ostatnia zmiana: 22.10.2026 - Źródła: - [Kancelaria Sejmu — ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 581 (art. 5, 6, 27, 28)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/581/text.html) - [Kancelaria Sejmu — ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37 (art. 37)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/37/text.pdf) - [Ministerstwo Zdrowia — prawo do świadczeń, opinia innego lekarza i konsylium](https://www.gov.pl/web/zdrowie/masz-prawo-do-bezplatnych-swiadczen-opieki-zdrowotnej) - [Rzecznik Praw Pacjenta — najczęściej zadawane pytania: konsylium w ZOL, infolinia](https://www.gov.pl/web/rpp/najczesciej-zadawane-pytania-i-odpowiedzi) - [KS Law (kancelaria radcy prawnego) — komentarz: prawo pacjenta do drugiej opinii lekarskiej](https://kslaw.pl/prawo-pacjenta-do-drugiej-opinii-lekarskiej/) - Cytowanie: „Jak poprosić lekarza o drugą opinię lub konsylium i udokumentować odmowę?”, TuWiesz.pl, stan informacji na dzień 21.10.2026, https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/druga-opinia-lekarska-konsylium/ --- Jeśli masz wątpliwości co do rozpoznania albo planu leczenia, możesz zażądać, aby lekarz, który cię leczy, **zasięgnął opinii innego lekarza** albo **zwołał konsylium lekarskie**. Daje ci to ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Lekarz może odmówić, jeśli uzna twoje żądanie za bezzasadne, ale zarówno żądanie, jak i odmowę **odnotowuje się w dokumentacji medycznej**. Poradnik jest dla pacjentów leczonych w Polsce – w szpitalu, przychodni albo zakładzie opiekuńczo-leczniczym. ## Czym jest druga opinia, a czym konsylium? Ustawa przewiduje dwie możliwości. Możesz żądać, aby lekarz udzielający ci świadczeń zdrowotnych: - **zasięgnął opinii innego lekarza** – potocznie mówi się o „drugiej opinii”; - **zwołał konsylium lekarskie**, czyli naradę lekarzy w twojej sprawie. Żądanie kierujesz do lekarza, który cię leczy. Podobne prawo masz wobec pielęgniarki lub położnej: możesz żądać, aby zasięgnęła opinii innej pielęgniarki (położnej). Konsylium nie zależy tylko od twojej prośby. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty stanowi, że w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz – z własnej inicjatywy albo na wniosek pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego – powinien zasięgnąć opinii właściwego lekarza specjalisty lub zorganizować konsylium, jeżeli uzna to za uzasadnione w świetle wymagań wiedzy medycznej. ## Gdzie możesz z tego skorzystać? Przepis nie ogranicza tego prawa do jednego rodzaju placówki. Rzecznik Praw Pacjenta wyjaśnia na przykład, że nie ma przeszkód, aby zwołać konsylium w **zakładzie opiekuńczo-leczniczym** (ZOL). Kancelaria KS Law w swoim komentarzu ocenia, że prawo przysługuje zarówno przy leczeniu w ramach NFZ, jak i prywatnym, w szpitalu i w przychodni. Zwraca też uwagę, że w szpitalu skorzystanie z niego jest łatwiejsze ze względu na dostępność lekarzy, a w mniejszej przychodni lub gabinecie lekarskim zasięgnięcie opinii innego lekarza, a zwłaszcza zwołanie konsylium, może się okazać niemożliwe. ## Jak zgłosić żądanie? Ustawa nie określa formy żądania ani terminu, w którym lekarz ma na nie odpowiedzieć. Możesz więc powiedzieć o nim lekarzowi podczas wizyty lub obchodu. Żeby rozmowa była konkretna: 1. **Zapisz swoje wątpliwości** – czego dotyczą: rozpoznania, proponowanego zabiegu, leku czy dalszego planu leczenia. 2. **Powiedz wprost, czego żądasz** – opinii innego lekarza czy konsylium. 3. **Poproś o odnotowanie żądania** w dokumentacji medycznej. 4. **Zanotuj dla siebie** datę, godzinę, imię i nazwisko lekarza oraz jego odpowiedź. Przykładowe sformułowanie: „Mam wątpliwości co do proponowanego planu leczenia. Na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy o prawach pacjenta proszę o zasięgnięcie opinii innego lekarza (albo: o zwołanie konsylium lekarskiego). Proszę o odnotowanie mojego żądania w dokumentacji medycznej”. Możesz też przekazać żądanie na piśmie i zachować kopię z potwierdzeniem przyjęcia. Przepis tego nie wymaga – to tylko sposób, by mieć własny dowód złożenia żądania. Opisz, dlaczego masz wątpliwości, ale nie musisz samodzielnie stawiać rozpoznania. Ocena, czy opinia innego lekarza lub konsylium są potrzebne, należy do lekarza. ## Czy lekarz może odmówić? Tak. Lekarz może odmówić zasięgnięcia opinii innego lekarza lub zwołania konsylium, jeżeli uzna, że żądanie jest **bezzasadne**. Prawo do drugiej opinii nie gwarantuje więc, że zostanie ona przeprowadzona. Ustawa nie wyjaśnia, co oznacza „bezzasadne”. Kancelaria KS Law podaje jako przykłady sytuacje, gdy pacjent żąda opinii lekarza o specjalności bez związku z jego stanem zdrowia albo gdy chodzi o stosunkowo błahe schorzenie. To interpretacja autora komentarza, nie przepis. Prawa pacjenta mogą być też ograniczone w szczególnych sytuacjach. Kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub upoważniony przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z nich w przypadku zagrożenia epidemicznego albo ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów. ## Jak udokumentować żądanie i odmowę? Ustawa nakazuje, aby **żądanie oraz odmowę odnotować w dokumentacji medycznej**. Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla, że lekarz musi odnotować w dokumentacji zarówno żądanie pacjenta, jak i swoją odmowę. Ministerstwo Zdrowia przypomina, że do tej dokumentacji masz dostęp. Aby sprawdzić, czy wpis się znalazł, poproś placówkę o udostępnienie dokumentacji medycznej. Ustawa przewiduje m.in.: - **wgląd** w dokumentację w placówce, z możliwością sporządzenia notatek lub zdjęć; - **wyciąg, odpis, kopię lub wydruk**; - udostępnienie środkami komunikacji elektronicznej albo na informatycznym nośniku danych. Za wyciąg, odpis, kopię, wydruk lub nośnik placówka może pobrać opłatę. Nie pobiera jej, gdy dokumentację udostępnia pacjentowi albo jego przedstawicielowi ustawowemu **po raz pierwszy w żądanym zakresie**. Zachowaj kopię dokumentacji z wpisem razem z własnymi notatkami z rozmowy. Przydadzą się, jeśli zechcesz wyjaśniać sprawę dalej. ## Gdzie szukać pomocy? Jeśli masz wątpliwości co do swoich praw jako pacjenta, możesz skontaktować się z **Rzecznikiem Praw Pacjenta (RPP)** przez infolinię **800 190 590** (prefiks 2). Połączenie jest bezpłatne z telefonów stacjonarnych i komórkowych. Jeśli zastanawiasz się nad zmianą lekarza rodzinnego, zobacz poradnik [wybór lekarza POZ i deklaracja w IKP](/baza-wiedzy/wybor-lekarza-poz-przez-ikp/). Poradnik opiera się na tekście ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, stronach Ministerstwa Zdrowia i Rzecznika Praw Pacjenta oraz komentarzu kancelarii KS Law.