Pierwsza emerytura po pracy w UE lub EFTA: wniosek do ZUS

Jeśli mieszkasz w Polsce i masz okresy ubezpieczenia zarówno w Polsce, jak i w innych państwach UE lub EFTA, możesz rozpocząć procedurę jednym wnioskiem złożonym w ZUS. ZUS przekazuje potrzebne informacje zagranicznym instytucjom. Każde państwo ocenia jednak Twoje prawo według własnych przepisów i wydaje odrębną decyzję.

Zacznij od osi czasu pracy

Wypisz państwa, pracodawców oraz daty rozpoczęcia i zakończenia zatrudnienia lub innych okresów ubezpieczenia. Dodaj zagraniczne numery ubezpieczeniowe i nazwy instytucji, z którymi był już kontakt w Twojej sprawie.

Zgromadź dokumenty dotyczące pracy i zarobków w Polsce oraz posiadane dowody okresów zagranicznych. Jeśli czegoś brakuje, zaznacz lukę i zapytaj ZUS o sposób jej wyjaśnienia. Nie zastępuj nieznanych dat przybliżeniami przedstawionymi jako pewne.

Przygotuj właściwe formularze

ZUS wskazuje w tej procedurze:

• EMP – wniosek o emeryturę;
• EMZ – informacje potrzebne zagranicznej instytucji emerytalnej;
• E 207 PL – informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia.

Pobierz formularze z bieżącej strony ZUS. W EMZ wpisujesz m.in. kraje pracy i zagraniczne numery ubezpieczenia. Przygotuj też wymagane dane osobowe oraz dane rachunku, w tym IBAN i kod banku BIC, jeżeli dotyczą wybranego sposobu wypłaty.

Przed podpisaniem porównaj pisownię nazwisk, numery i daty we wszystkich formularzach. Rozbieżność między dokumentem zagranicznym a polskim opisz, zamiast zostawiać urzędowi sprzeczne informacje bez wyjaśnienia.

Złóż dokumenty i sprawdzaj korespondencję

Wniosek możesz złożyć w placówce ZUS najbliższej Twojego miejsca zamieszkania albo w wyznaczonej placówce ZUS, która obsługuje państwo Twojej ostatniej pracy. Sprawy z okresami w UE lub EFTA rozpatrują wyznaczone placówki ZUS na podstawie rozporządzeń (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009. ZUS opisuje również drogę przez PUE/eZUS, lecz wymagane dokumenty dołączane w postaci papierowej trzeba dostarczyć zgodnie z jego instrukcją.

Zachowaj potwierdzenie złożenia. Wskaż pełną listę państw, aby wniosek mógł uruchomić ustalanie uprawnień w każdym z nich. Odpowiadaj na wezwania dotyczące brakujących okresów, dokumentów czy danych identyfikacyjnych.

Ustal terminy dla każdego państwa

Przy kilku krajach warto zacząć zbieranie informacji co najmniej sześć miesięcy przed planowaną emeryturą. To czas na przygotowanie, a nie uniwersalny termin formalnego złożenia każdego wniosku.

Wiek emerytalny i warunki wypłaty różnią się między państwami. Rozpoczęcie polskiej emerytury nie oznacza automatycznie rozpoczęcia wszystkich pozostałych. Przed wskazaniem daty ustal także, czy wcześniejsze pobieranie jednego świadczenia wpłynie na jego wysokość. Decyzje czytaj osobno i korzystaj z pouczenia właściwej instytucji, gdy kwestionujesz wynik.