# Podstawowy rachunek płatniczy: jak otworzyć konto bez opłaty za prowadzenie

- Adres: https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/podstawowy-rachunek-platniczy/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Polska
- Dział: Podatki i finanse › Banki, kredyty i długi › Konta, karty i płatności
- Stan informacji na dzień: 24.10.2026
- Zweryfikowano: 24.10.2026
- Ostatnia zmiana: 24.10.2026
- Źródła:
  - [Ustawa o usługach płatniczych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 623 — art. 59ia–59ig](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/623/text.pdf)
  - [KNF — informacja o zasadach dostępu do podstawowego rachunku płatniczego](https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/zasady_dostepu_do_podstawowego_rachunku_platniczego_49835.pdf)
  - [PKO Bank Polski — aktualna oferta i otwarcie PRP](https://www.pkobp.pl/klient-indywidualny/konta/podstawowy-rachunek-platniczy)
- Cytowanie: „Podstawowy rachunek płatniczy: jak otworzyć konto bez opłaty za prowadzenie”, TuWiesz.pl, stan informacji na dzień 24.10.2026, https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/podstawowy-rachunek-platniczy/

---

Podstawowy rachunek płatniczy (PRP) jest rozwiązaniem dla konsumenta, który nie ma innego rachunku płatniczego w złotych prowadzonego w Polsce. Banki, oddziały banków zagranicznych, instytucje kredytowe i SKOK-i (te ostatnie dla swoich członków), które prowadzą rachunki dla konsumentów, mają obowiązek go oferować, w złotych ([ustawa o usługach płatniczych](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/623/text.pdf), tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 623, art. 59ia ust. 1 i art. 59id). W banku trzeba poprosić właśnie o PRP. Zwykłe konto reklamowane jako „za zero” może mieć inne warunki i opłaty, na przykład uzależnione od wpływów lub płatności kartą.

## Najpierw sprawdź posiadane konta

Powrót z emigracji sam w sobie nie daje prawa do PRP. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy nadal masz odpowiedni rachunek w polskim banku lub SKOK-u. Przejrzyj umowy i sprawdź także dawne, nieużywane konto. Samo niekorzystanie z rachunku nie oznacza jego zamknięcia.

Jeżeli bank pyta o istniejący rachunek, podaj prawdziwe informacje: zatajenie innego rachunku, które skutkowałoby odrzuceniem wniosku, pozwala bankowi wypowiedzieć umowę PRP ze skutkiem natychmiastowym (art. 59ig ust. 1 pkt 4 i ust. 4). Bank może zresztą sprawdzić, czy masz inny taki rachunek, w centralnej informacji o rachunkach (art. 59ib). Przy zamykaniu starego konta wcześniej ustal, gdzie wpłynie wynagrodzenie lub świadczenie oraz jak opłacisz najbliższe rachunki. Konto w banku za granicą samo w sobie nie wyklucza PRP: ustawa mówi o rachunku w złotych prowadzonym w ramach działalności wykonywanej w Polsce (art. 59ia ust. 2).

## Co jest bezpłatne, a co ma limit

Zasady opłat określa art. 59ie ustawy o usługach płatniczych; tak samo opisuje je [informacja KNF (Komisji Nadzoru Finansowego) o zasadach dostępu do PRP](https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/zasady_dostepu_do_podstawowego_rachunku_platniczego_49835.pdf).

- Bank prowadzi PRP w zakresie krajowych transakcji płatniczych nieodpłatnie (ust. 1). Limitów nie mają więc np. krajowe płatności kartą, polecenia zapłaty ani wpłaty i wypłaty w bankomatach i wpłatomatach własnego banku.
- Za krajowe polecenia przelewu, w tym stałe zlecenia, bank może pobierać opłaty dopiero po 5 takich transakcjach zleconych w danym miesiącu (ust. 2).
- Za wpłaty i wypłaty gotówki w bankomatach lub wpłatomatach innych dostawców w Polsce bank może pobierać opłaty po 5 takich transakcjach w miesiącu (ust. 3).
- Opłaty ponad te limity nie mogą być wyższe od opłat najczęściej stosowanych przez bank w ostatnich 12 miesiącach przy innych rachunkach. Poza nimi bank może pobierać tylko opłaty za transakcje transgraniczne, z takim samym ograniczeniem (ust. 2, 3 i 5).

Na żądanie bank musi nieodpłatnie udostępnić informacje o PRP w swojej ofercie, warunkach korzystania z rachunku i opłatach (art. 59ia ust. 6). Poproś o aktualny dokument dotyczący opłat i przeczytaj go przed podpisaniem umowy.

## Jak złożyć wniosek

Bank udostępnia papierowy wniosek o zawarcie umowy PRP w swoich placówkach, a wzór wniosku na swojej stronie internetowej. Jeżeli bank to dopuszcza, możesz też ustnie zażądać zawarcia umowy, bez pisemnego wniosku (art. 59ic ust. 1). Bank nie może uzależniać otwarcia PRP od zawarcia umowy o inne usługi ani od zadeklarowania określonej kwoty wpływów na rachunek (art. 59ic ust. 2).

1. Sprawdź na stronie wybranego banku jego procedurę PRP. Przykładowo [PKO Bank Polski](https://www.pkobp.pl/klient-indywidualny/konta/podstawowy-rachunek-platniczy) kieruje klienta do oddziału i publikuje wniosek oraz dokument dotyczący opłat.
2. Przygotuj ważny dokument tożsamości i adres zamieszkania lub inny adres korespondencyjny w Polsce; ich brak może być powodem odmowy (art. 59ic ust. 7).
3. Złóż kompletny wniosek o podstawowy rachunek płatniczy i zachowaj potwierdzenie jego złożenia.
4. Bank niezwłocznie, nie później niż w terminie 10 dni roboczych od otrzymania kompletnego wniosku, zawiera z tobą umowę albo informuje o odmowie (art. 59ic ust. 3); tak samo przy ustnym żądaniu (ust. 5). W SKOK-u termin liczy się od potwierdzenia, że możesz zostać członkiem kasy (ust. 4). Jeżeli bank przyjmuje wnioski elektronicznie, wyznacza termin nie krótszy niż 10 dni roboczych na podpisanie umowy w placówce albo zawiera umowę na odległość; gdy nie podpiszesz umowy w terminie, bank może odmówić (ust. 3 i ust. 7 pkt 5).
5. Sprawdź nazwę produktu w umowie, ustal sposób odbioru karty, aktywacji bankowości i korzystania z bankomatów. Zachowaj umowę i dokument dotyczący opłat.

## Odmowa, ograniczenia i wypowiedzenie

Bank może odmówić zawarcia umowy PRP m.in., gdy (art. 59ic ust. 7):

- masz w Polsce inny rachunek płatniczy w złotych z podstawowymi funkcjami, chyba że wykażesz, że dostawca tego rachunku poinformował cię o zamknięciu podstawowego rachunku płatniczego;
- nie masz ważnego dokumentu potwierdzającego tożsamość;
- nie przebywasz legalnie na terytorium państwa członkowskiego;
- nie podajesz adresu zamieszkania ani innego adresu korespondencyjnego w Polsce;
- wcześniejsza umowa rachunku z tym bankiem została rozwiązana z powodu rażącego naruszenia jej postanowień;
- twoje dane są zgodne z danymi na międzynarodowych listach sankcyjnych lub na Liście ostrzeżeń publicznych KNF.

Odmowa jest obowiązkowa m.in. przy podejrzeniu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (art. 59ic ust. 6). W przypadkach odmowy bank niezwłocznie i nieodpłatnie informuje o jej przyczynach, chyba że zagrażałoby to bezpieczeństwu narodowemu lub porządkowi publicznemu albo byłoby sprzeczne z przepisami prawa, w tym o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (art. 59ic ust. 8). Zachowaj tę informację.

PRP służy podstawowym płatnościom; nie zakładaj, że obejmie limit kredytowy albo wspólne konto małżonków. PKO wskazuje wprost brak debetu i rachunku wspólnego w swojej ofercie, a KNF wyjaśnia, że z PRP nie mogą być powiązane produkty kredytowe.

Bank może wypowiedzieć umowę PRP m.in., gdy przez ponad 24 kolejne miesiące na rachunku nie było żadnych operacji (poza pobieraniem opłat i naliczaniem odsetek) albo gdy zawrzesz w Polsce inną umowę rachunku płatniczego z podstawowymi funkcjami (art. 59ig ust. 1 pkt 3 i 6). Umowę zawartą na czas nieokreślony bank może wtedy wypowiedzieć z co najmniej dwumiesięcznym wypowiedzeniem; razem z wypowiedzeniem przekazuje nieodpłatną informację o przyczynach oraz o trybie dochodzenia praw i pozasądowych procedurach rozstrzygania sporów (art. 59ig ust. 2 i 3).