Jak założyć profil zaufany bez konta w banku i potwierdzić go w punkcie?

Profil zaufany założysz bez bankowości elektronicznej: najpierw składasz przez internet wniosek o potwierdzenie profilu, a potem osobiście idziesz z dokumentem tożsamości do punktu potwierdzającego. Na wizytę masz 30 dni od dnia złożenia wniosku – po tym terminie niepotwierdzony wniosek jest usuwany z systemu. Poradnik jest dla osób z numerem PESEL, które mieszkają w Polsce albo do niej wracają i nie mogą lub nie chcą potwierdzić profilu przez bank. Założenie profilu i korzystanie z niego jest bezpłatne.

Kto może założyć profil zaufany?

Według Ministerstwa Cyfryzacji profil zaufany może założyć osoba, która:

• ukończyła 13 lat;
• ma numer PESEL;
• ma pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Na jeden numer PESEL przypada tylko jeden ważny profil zaufany.

Jakie są sposoby potwierdzenia profilu?

Profil zaufany można założyć bez wychodzenia z domu: przez bank lub innego dostawcę tożsamości, e-dowodem (potrzebny czytnik NFC albo smartfon z anteną NFC), w rozmowie wideo z urzędnikiem albo certyfikatem kwalifikowanym. Ministerstwo Cyfryzacji zaznacza, że lista banków umożliwiających założenie profilu jest ograniczona.

Jeżeli żadna z tych dróg nie jest dla ciebie dostępna, zostaje wizyta w punkcie potwierdzającym. Ten poradnik opisuje właśnie tę drogę.

Krok 1. Złóż wniosek przez internet

Wniosek o potwierdzenie profilu zaufanego składa się w postaci elektronicznej, na formularzu w systemie profilu zaufanego. Ministerstwo Cyfryzacji radzi wybrać opcję „Załóż profil zaufany” i postępować zgodnie z instrukcjami na ekranie; system profilu zaufanego działa pod adresem pz.gov.pl.

Zapamiętaj nazwę użytkownika i hasło ustalone przy rejestracji. Po potwierdzeniu w punkcie logujesz się właśnie nimi (albo e-dowodem). Podaj numer telefonu, do którego masz dostęp: na ten numer przychodzą kody SMS, np. przy podpisie zaufanym i zmianie hasła.

Jeżeli chcesz podać zagraniczny numer telefonu, a SMS-y z kodami nie dochodzą, Ministerstwo Cyfryzacji kieruje do service desku pod numerem +48 (42) 253 54 50 (dni robocze, godz. 7–18 czasu polskiego), który zweryfikuje numer.

Profil zaufany jest powiązany także z kontem na ePUAP. Jeśli rejestrujesz się na ePUAP i podasz numer PESEL, automatycznie powstaje konto profilu zaufanego i wniosek o profil – ale ten wniosek również trzeba potwierdzić, zanim profil stanie się ważny.

Krok 2. Wybierz punkt potwierdzający

Profil potwierdzisz w dowolnym punkcie potwierdzającym, nie tylko w miejscu zamieszkania czy zameldowania – także za granicą. Punkty znajdziesz w wyszukiwarce punktów potwierdzających Ministerstwa Cyfryzacji. Jeżeli wybrany punkt tego wymaga, umów wizytę online.

Ustawa o informatyzacji wymienia jako punkty potwierdzające:

• konsula;
• naczelnika urzędu skarbowego;
• wojewodę;
• ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych);
• NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia).

Za zgodą ministra cyfryzacji punktem może być też inny podmiot publiczny oraz m.in. bank krajowy, operator pocztowy lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa. Ministerstwo Cyfryzacji wspomina o punktach potwierdzających w urzędach gmin (w odpowiedzi dotyczącej obywateli Ukrainy), a Centrum e-Zdrowia podaje jako przykłady oddział NFZ, urząd gminy, urząd skarbowy i placówkę oznaczoną znakiem PZ. Nie każdy urząd jest więc punktem – sprawdź konkretną placówkę w wyszukiwarce.

Osobna możliwość dotyczy przychodni POZ. NFZ może upoważnić lekarza, pielęgniarkę, położną lub pracownika przychodni podstawowej opieki zdrowotnej do potwierdzania profilu, ale tylko dla pacjentów, którzy złożyli deklarację wyboru w tej przychodni.

Krok 3. Przygotuj dokument tożsamości

Zabierz dokument, który pozwala jednoznacznie potwierdzić twoją tożsamość, np.:

• dowód osobisty;
• paszport;
• kartę pobytu.

Ustawa wskazuje dowód osobisty albo paszport z imieniem, nazwiskiem i numerem PESEL albo inny dokument tożsamości, który jednoznacznie potwierdza tożsamość osoby z numerem PESEL. Dokument musi być ważny.

Przed wizytą porównaj dane z wniosku z dokumentem. Punkt nie potwierdzi profilu m.in. wtedy, gdy okażesz nieważny dokument albo gdy imię, nazwisko lub numer PESEL we wniosku różnią się od danych w dokumencie.

Krok 4. Potwierdź profil podczas wizyty

Osobista wizyta jest wymagana ze względów bezpieczeństwa: urzędnik sprawdza, czy dane z wniosku zgadzają się z okazanym dokumentem i z danymi w rejestrze PESEL. Potwierdzenie nie przychodzi pocztą ani e-mailem.

W punkcie:

1. Okazujesz dokument tożsamości.
2. Osoba upoważniona drukuje twój wniosek.
3. Podpisujesz własnoręcznie wydruk wniosku – w ten sposób potwierdzasz wolę posiadania profilu zaufanego.
4. Po pozytywnej weryfikacji urzędnik potwierdza profil i odnotowuje to na wydruku.

Jeżeli profil nie zostanie potwierdzony, urzędnik zapisuje na wydruku wniosku czas i przyczynę odmowy. W Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu potwierdzenie jest opisane jako usługa załatwiana od ręki; czas obsługi w innych punktach może być inny.

Ile masz czasu na wizytę?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji w sprawie profilu zaufanego i podpisu zaufanego (§ 3 ust. 2) masz 30 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli w tym czasie profil nie zostanie potwierdzony, wniosek jest usuwany z systemu i trzeba złożyć nowy.

Uwaga: niektóre strony urzędowe nadal podają 14 dni – np. karta usługi Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego („14 dni od daty wygenerowania wniosku”) i poradnik Centrum e-Zdrowia ostatnio zmieniony w 2021 r. 14 dni przewidywało wcześniejsze brzmienie rozporządzenia; od 17 czerwca 2021 r. obowiązuje 30 dni. Najprościej umówić wizytę od razu po złożeniu wniosku.

Ile kosztuje i jak długo jest ważny profil?

Założenie profilu zaufanego i korzystanie z niego jest bezpłatne. Bezpłatne jest też potwierdzenie w punkcie – tak opisuje to m.in. Dolnośląski Urząd Wojewódzki.

Profil jest ważny 3 lata od dnia potwierdzenia. Ważność możesz przedłużać o kolejne 3 lata – samodzielnie po zalogowaniu do profilu zaufanego albo w punkcie potwierdzającym.

Co zrobić, gdy coś pójdzie nie tak?

• Wniosek przepadł po 30 dniach. Złóż nowy wniosek i tym razem umów wizytę wcześniej.
• Masz kilka niepotwierdzonych kont. Ważny może być tylko jeden profil na numer PESEL. Pozostałe niepotwierdzone konta możesz dezaktywować po zalogowaniu.
• Nie masz już dostępu do numeru telefonu z profilu. Bez e-dowodu trzeba unieważnić dotychczasowy profil i potwierdzić nowy. Jeśli nie możesz się zalogować, złóż wniosek o nowy profil, a w punkcie potwierdzającym najpierw poproś o unieważnienie starego, a potem o potwierdzenie nowego.
• Zmiana nazwiska. Danych w profilu nie musisz zmieniać – aktualizują się automatycznie na podstawie rejestru PESEL.

Co dalej?

Profil zaufany służy do załatwiania przez internet spraw urzędowych, a według Centrum e-Zdrowia także do logowania do Internetowego Konta Pacjenta. Przy powrocie do Polski może ci się przydać poradnik Jak ustalić, czy po powrocie zgłosić powrót z zagranicy, czy ponownie się zameldować?. Jeżeli przed wizytą w punkcie musisz wymienić dowód osobisty, sprawdź jak wyrobić nowy dowód osobisty po utracie lub upływie ważności.