# Jak uzyskać pomoc opiekunki z OPS do codziennych czynności w domu?

- Adres: https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/uslugi-opiekuncze-ops-w-domu/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Polska
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna › Pomoc gminy i ośrodka pomocy społecznej
- Stan informacji na dzień: 21.10.2026
- Zweryfikowano: 21.10.2026
- Ostatnia zmiana: 21.10.2026
- Źródła:
  - [Sejm RP, ELI — ustawa z 11 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, Dz.U. 2026 poz. 974 (art. 50, 50a, 50b)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/974/text.pdf)
  - [Sejm RP, ELI — ustawa o pomocy społecznej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639 (art. 17, 50, 102, 106, 107)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/639/text.pdf)
  - [Sejm RP, ELI — rozporządzenie w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, Dz.U. 2021 poz. 893 (terminy wywiadu)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/893/text.html)
  - [Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej — usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze i usługi sąsiedzkie](https://www.gov.pl/web/rodzina/uslugi-opiekuncze-i-specjalistyczne-uslugi-opiekuncze)
  - [Rada Gminy Miastkowo — uchwała nr XVI/118/25 o warunkach i odpłatności za usługi opiekuńcze (przykład gminy)](https://www.miastkowo.pl/luba/pobierz_zalacznik.php?id=7210)
  - [Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Przeworsku — wniosek o usługi opiekuńcze (przykład druku)](https://mops.przeworsk.um.gov.pl/dopobrania/wnioski/ps/7wniosek_uslugi_opiekuncze.pdf)
- Cytowanie: „Jak uzyskać pomoc opiekunki z OPS do codziennych czynności w domu?”, TuWiesz.pl, stan informacji na dzień 21.10.2026, https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/uslugi-opiekuncze-ops-w-domu/

---

Jeśli z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn potrzebujesz pomocy przy zakupach, posiłkach, sprzątaniu czy higienie, złóż wniosek o **usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania** w ośrodku pomocy społecznej (OPS) albo w centrum usług społecznych (CUS) swojej gminy. Pracownik socjalny przeprowadzi u ciebie rodzinny wywiad środowiskowy, a ośrodek wyda decyzję, w której określi zakres, okres i miejsce świadczenia usług. Czy i ile zapłacisz za usługi, zależy od zasad, które rada twojej gminy ustala w uchwale. Poradnik jest dla osób, które same potrzebują wsparcia, i dla bliskich, którzy pomagają im załatwić sprawę.

## Co obejmują usługi opiekuńcze?

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej (w brzmieniu obowiązującym od 5 sierpnia 2026 r.) usługi opiekuńcze obejmują:

- **pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych**, na przykład przy zakupach, przygotowaniu posiłków czy utrzymaniu porządku;
- **opiekę higieniczną**;
- **pielęgnację zaleconą przez lekarza** w zakresie, który nie wymaga specjalistycznej wiedzy i kompetencji;
- w miarę możliwości **zapewnienie kontaktów z otoczeniem**.

To pomoc w codziennym funkcjonowaniu, a nie leczenie. Ten poradnik nie dotyczy pielęgniarskiej opieki domowej, prywatnych agencji opiekuńczych ani pobytu w domu pomocy społecznej (DPS).

Oprócz zwykłych usług istnieją **specjalistyczne usługi opiekuńcze**. Są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności i świadczą je osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. O tę formę również pytasz w OPS, ale ten poradnik opisuje przede wszystkim zwykłe usługi opiekuńcze.

### Czym są usługi sąsiedzkie?

Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mogą być przyznane w formie **usług sąsiedzkich**. Wykonuje je osoba z najbliższej okolicy, która:

- jest pełnoletnia;
- nie jest członkiem twojej rodziny ani oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym (np. rodzicem) czy zstępnym (np. dzieckiem);
- złożyła organizatorowi oświadczenie, że pod względem psychofizycznym może świadczyć takie usługi;
- ukończyła szkolenie z pierwszej pomocy (jeśli nie ukończyła, szkolenie organizuje organizator usług sąsiedzkich);
- została zaakceptowana przez ciebie i przez organizatora usług.

Czy twoja gmina organizuje usługi sąsiedzkie, w jakim wymiarze i na jakich warunkach, określa uchwała rady gminy. Zapytaj o to w OPS.

## Kto może dostać pomoc opiekunki?

Ustawa rozróżnia dwie sytuacje osoby, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób:

- **osoba samotna**, pozbawiona pomocy, której wymaga — usługi opiekuńcze jej **przysługują**;
- **osoba, której rodzina** (a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni ani zstępni) **nie może zapewnić potrzebnej pomocy** — usługi **mogą być przyznane**. Podczas wywiadu wyjaśnij więc, dlaczego bliscy nie mogą zapewnić ci pomocy.

Rada gminy może dodatkowo rozszerzyć krąg osób uprawnionych do usług sąsiedzkich o osoby, dla których takie wsparcie będzie uzupełnieniem opieki sprawowanej przez rodzinę.

Organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania jest obowiązkowym zadaniem własnym gminy. Dlatego sprawę załatwiasz w gminie, w której mieszkasz.

## Jak złożyć wniosek krok po kroku?

1. **Ustal, kto prowadzi sprawy pomocy społecznej w twojej gminie.** Jest to ośrodek pomocy społecznej (OPS), a w gminach, w których ośrodek przekształcono, centrum usług społecznych (CUS).
2. **Złóż wniosek.** Może go złożyć osoba zainteresowana, jej przedstawiciel ustawowy albo inna osoba za zgodą osoby zainteresowanej. Pomoc społeczna może być też udzielona z urzędu, więc jeśli bliska osoba nie jest w stanie sama napisać pisma, zgłoś jej sytuację w ośrodku.
3. **Opisz codzienne trudności.** Napisz konkretnie, czego nie możesz zrobić samodzielnie (np. zakupy, przygotowanie posiłków, mycie, sprzątanie, wyjście do lekarza), jak często potrzebujesz pomocy i kto ci teraz pomaga.
4. **Przygotuj się do wywiadu środowiskowego** (opis poniżej).
5. **Odbierz decyzję** i sprawdź, ile godzin, w jakie dni i na jaki okres przyznano usługi oraz ile masz za nie zapłacić.

### Jak może wyglądać wniosek?

Gminy mają własne druki. Przykładem jest [wniosek o usługi opiekuńcze Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Przeworsku](https://mops.przeworsk.um.gov.pl/dopobrania/wnioski/ps/7wniosek_uslugi_opiekuncze.pdf). Zawiera on:

- dane osoby wnioskującej i telefon kontaktowy;
- prośbę o usługi uzasadnioną stanem zdrowia, z odwołaniem do zaświadczenia lekarskiego;
- zgodę na rodzinny wywiad środowiskowy i ustalenie na jego podstawie zakresu usług oraz wysokości i trybu pobierania odpłatności;
- listę osób, które mieszkają z wnioskodawcą i prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe;
- listę załączników, m.in. dokumentów o dochodach (np. decyzja i odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu), orzeczeń i zaświadczeń lekarskich.

To lokalny przykład. Lista wymaganych dokumentów, w tym to, czy ośrodek prosi o zaświadczenie lekarskie, zależy od twojej gminy — sprawdź ją w swoim OPS albo CUS.

## Jak przebiega wywiad środowiskowy?

Przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, w tym usług opiekuńczych, następuje w formie decyzji administracyjnej, którą wydaje się po przeprowadzeniu **rodzinnego wywiadu środowiskowego**. Wywiad służy ustaleniu twojej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej.

- Wywiad przeprowadza pracownik socjalny, po okazaniu legitymacji, w twoim miejscu zamieszkania lub pobytu.
- Odbywa się w dni robocze w godzinach pracy ośrodka albo w innym terminie uzgodnionym z tobą.
- Ośrodek przeprowadza go w ciągu **14 dni roboczych** od dnia, w którym dowiedział się o konieczności wywiadu.
- W sprawach niecierpiących zwłoki wywiad powinien się odbyć niezwłocznie, najpóźniej w ciągu **2 dni roboczych** od dnia, w którym ośrodek dowiedział się o potrzebie przyznania świadczenia.

Przygotuj informacje o stanie zdrowia, o tym, co sprawia ci trudność w ciągu dnia, o osobach, które mieszkają z tobą, i o dochodach gospodarstwa domowego. Jeśli bliscy pomagają tylko w części czynności lub tylko w niektóre dni, powiedz o tym wprost.

## Co zawiera decyzja?

W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ośrodek ustala ich **zakres, okres i miejsce świadczenia**. Odpłatność za usługi ośrodek ustala w decyzji — ustawa mówi o niej jako o decyzji ustalającej odpłatność, więc może to być odrębne pismo. Sprawdź w obu dokumentach:

- jakie czynności obejmują przyznane usługi;
- ile godzin i w jakie dni opiekunka będzie przychodzić;
- od kiedy do kiedy przyznano usługi;
- ile zapłacisz za godzinę i w jakim terminie wnosisz opłatę.

Od decyzji przysługuje odwołanie. Termin i adres, pod który je składasz, podaje pouczenie w decyzji. Odwołanie w twoim imieniu może złożyć także inna osoba, jeśli się na to zgodzisz. Jak napisać odwołanie od decyzji ośrodka pomocy społecznej, opisujemy w poradniku o [zasiłku celowym](https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/zasilek-celowy-ops-wniosek/).

## Co, gdy pomoc jest potrzebna od razu?

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza po **nagłym pogorszeniu stanu zdrowia**, usługi mogą być przyznane w **trybie pilnym**. Wtedy ośrodek przyznaje je niezwłocznie po wywiadzie środowiskowym. Decyzja o przyznaniu usług i decyzja ustalająca odpłatność mogą zostać wydane już po rozpoczęciu świadczenia usług, ale nie później niż w ciągu **10 dni od dnia rozpoczęcia świadczenia usług**.

Jeśli na przykład wracasz do domu ze szpitala i nie możesz sam się sobą zająć, zgłoś to w OPS możliwie wcześnie i wyjaśnij, dlaczego sprawa jest pilna.

## Ile kosztują usługi opiekuńcze?

Nie ma jednej stawki dla całej Polski. **Rada gminy określa w uchwale** szczegółowe warunki przyznawania usług, zasady odpłatności, warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat oraz sposób ich pobierania. Zapytaj w OPS albo CUS, która uchwała obowiązuje w twojej gminie i ile wyniesie twoja opłata.

### Przykład: gmina Miastkowo (województwo podlaskie)

[Uchwała Rady Gminy Miastkowo nr XVI/118/25](https://www.miastkowo.pl/luba/pobierz_zalacznik.php?id=7210), obowiązująca od 1 stycznia 2026 r., ustala:

- koszt 1 godziny usług opiekuńczych i usług sąsiedzkich: **44,00 zł** (koszt 1 godziny specjalistycznych usług opiekuńczych: 66,00 zł);
- usługi opiekuńcze od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, w zależności od potrzeb;
- usługi sąsiedzkie do 30 godzin miesięcznie, także w weekendy, w zależności od potrzeb.

Odpłatność za godzinę zależy od dochodu w stosunku do kryterium dochodowego:

| Dochód wobec kryterium | Osoba samotnie gospodarująca | Osoba w rodzinie |
|---|---|---|
| do 150% | bez opłat | bez opłat |
| powyżej 150% do 200% | 10% kosztu | 15% kosztu |
| powyżej 200% do 300% | 20% kosztu | 25% kosztu |
| powyżej 300% do 400% | 30% kosztu | 35% kosztu |
| powyżej 400% do 500% | 40% kosztu | 45% kosztu |
| powyżej 500% do 600% | 50% kosztu | 55% kosztu |
| powyżej 600% do 700% | 70% kosztu | 75% kosztu |
| powyżej 700% | 100% kosztu | 100% kosztu |

Miesięczna opłata to liczba godzin usług w danym miesiącu pomnożona przez stawkę za godzinę. Przykład dla tej gminy: osoba samotnie gospodarująca z dochodem w przedziale powyżej 200% do 300% kryterium płaci 20% z 44,00 zł, czyli 8,80 zł za godzinę. Przy 20 godzinach usług w miesiącu daje to 176,00 zł.

Ta sama uchwała przewiduje częściowe zwolnienie z opłat, m.in. przy długotrwałej chorobie lub niepełnosprawności albo gdy korzystasz z więcej niż jednego rodzaju usług, a także całkowite zwolnienie, m.in. gdy pomocy w formie usług wymaga więcej niż jedna osoba w rodzinie albo gdy opłata nadmiernie obciąża budżet domowy. To zasady jednej gminy: w twojej gminie stawki, progi i zwolnienia mogą być zupełnie inne.

Według ustawy zmiana dochodu w czasie korzystania z usług nie zmienia odpłatności, jeśli nie przekracza 10% kryterium dochodowego (osoby samotnie gospodarującej albo na osobę w rodzinie). Większą zmianę dochodu zgłoś w ośrodku.

## Kto przychodzi do domu i co zrobić przy problemach?

Usługi opiekuńcze może wykonywać osoba pełnoletnia, która nie jest członkiem twojej rodziny ani oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym lub zstępnym, złożyła podmiotowi świadczącemu usługi oświadczenie o zdolności psychofizycznej do takiej pracy i ukończyła szkolenie z pierwszej pomocy.

Od 5 sierpnia 2026 r. ustawa przewiduje, że usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania świadczy się zgodnie ze **standardem** określonym w rozporządzeniu ministra, z uwzględnieniem potrzeb osoby, która z nich korzysta. **Gmina monitoruje i ocenia** świadczenie tych usług, w tym ich bezpieczeństwo, skuteczność i celowość, a gdy stwierdzi nieprawidłowości, podejmuje działania wobec podmiotu, który je świadczy. Jeśli opiekunka nie przychodzi w ustalonych godzinach albo nie wykonuje czynności z decyzji, zgłoś to w OPS lub CUS.

Gdy twoje potrzeby się zmienią, na przykład potrzebujesz więcej godzin albo innego zakresu pomocy, poinformuj o tym ośrodek. Zakres usług ustala decyzja, więc zmiana zakresu oznacza zmianę tej decyzji.

## Jakie inne wsparcie warto sprawdzić?

- Jeśli potrzebujesz pieniędzy na jednorazowy, niezbędny wydatek, na przykład leki lub opał, sprawdź poradnik o [zasiłku celowym z OPS](https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/zasilek-celowy-ops-wniosek/).
- Jeśli masz decyzję WZON ustalającą poziom potrzeby wsparcia, przeczytaj, [jak wystąpić o świadczenie wspierające](https://tuwiesz.pl/baza-wiedzy/swiadczenie-wspierajace-po-decyzji-wzon/).