Jak złożyć w gminie wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego przy bezskutecznej egzekucji?

Aby uzyskać świadczenia z funduszu alimentacyjnego, złóż wniosek w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania osoby uprawnionej albo elektronicznie przez Emp@tię. Przygotuj tytuł wykonawczy dotyczący alimentów, informacje o bezskutecznej egzekucji oraz dokumenty rodziny i dochodów. Gmina ustali prawo do świadczenia w decyzji. Samo prowadzenie sprawy przez komornika nie uruchamia wypłat z funduszu.

Kto może otrzymać świadczenie?

Chodzi o osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Wniosek składa osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, np. rodzic działający w imieniu małoletniego dziecka.

Świadczenie przysługuje:

• do ukończenia 18 lat;
• do ukończenia 25 lat, jeżeli osoba uczy się w szkole lub szkole wyższej;
• bez górnej granicy wieku, jeżeli ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Brak granicy wieku nie znosi pozostałych warunków ani potrzeby wniosku na okres świadczeniowy. Osoba uprawniona nie może pozostawać w małżeństwie, pieczy zastępczej ani instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu ustawy.

Podstawowy wariant dotyczy obywatela polskiego mieszkającego w Polsce. U cudzoziemca trzeba dodatkowo sprawdzić ustawową podstawę pobytu uprawniającą do świadczenia.

Co oznacza bezskuteczność egzekucji?

Egzekucja jest bezskuteczna, gdy w ciągu ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących alimentów. Częściowe wpłaty nie przekreślają więc same przez się możliwości ubiegania się o fundusz. Ustawa obejmuje także postępowanie upadłościowe, w którym przez taki okres nie otrzymano pełnej należności.

Przygotuj zaświadczenie organu prowadzącego egzekucję, najczęściej komornika, albo odpowiednie oświadczenie o bezskuteczności. Jeśli złożysz wniosek bez zaświadczenia, gmina występuje o nie do organu egzekucyjnego. Podaj jego dane i informacje pozwalające znaleźć sprawę.

Zaświadczenie o bezskuteczności i informacja o kwocie alimentów otrzymanych w roku bazowym służą różnym ustaleniom. Pierwsze dotyczy warunku świadczenia, drugie pomaga obliczyć dochód. Przy dłużniku za granicą uzgodnij z jednostką gminy dokumenty właściwego sądu lub instytucji.

Jaki jest próg dochodu i ile można dostać?

W okresie od 1 października 2026 r. do 30 września 2027 r. kryterium wynosi 1665 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Dochód równy tej kwocie mieści się w progu.

Świadczenie odpowiada bieżąco ustalonym alimentom, lecz wynosi najwyżej 1000 zł miesięcznie na osobę uprawnioną. Nie jest to automatycznie tysiąc złotych dla każdego dziecka.

Przy przekroczeniu kryterium działa mechanizm „złotówka za złotówkę”: od świadczenia przysługującego danej osobie odejmuje się kwotę przekroczenia dochodu na osobę. Jeżeli wynik jest niższy niż 100 zł, świadczenie nie przysługuje.

Przykład obliczenia: alimenty wynoszą 1200 zł, a dochód ustalony według przepisów — 1765 zł na osobę. Punktem wyjścia jest limit 1000 zł. Przekroczenie wynosi 1765 − 1665 = 100 zł, więc świadczenie wyniosłoby 900 zł, jeżeli spełnione są pozostałe warunki.

Jak ustalić rodzinę i dochód bazowy?

Dla okresu 2026/2027 rokiem bazowym jest 2025. Gmina uwzględnia przeciętne miesięczne dochody z tego roku oraz późniejsze zmiany stanowiące ustawową utratę lub uzyskanie dochodu. Nie wystarczy podzielić ostatniej wypłaty przez liczbę domowników.

Skład rodziny wynika z ustawy. Może obejmować m.in. osobę uprawnioną, wychowującego ją rodzica, małżonka tego rodzica albo osobę, z którą wychowuje on wspólne dziecko, oraz pozostające na utrzymaniu dzieci do ukończenia 25 lat, a w ustawowo określonych sytuacjach także starsze. Nie zalicza się rodzica zobowiązanego tytułem wykonawczym do alimentów na rzecz osoby uprawnionej. Przy opiece prawnej dochód ustala się tylko dla osoby uprawnionej.

Wykazuj także dochody nieopodatkowane wskazane w przepisach, w tym otrzymane alimenty na dzieci. Świadczeń wypłaconych z samego funduszu nie wlicza się do tego dochodu. Przy działalności gospodarczej, gospodarstwie rolnym lub dochodzie zagranicznym zapytaj o właściwe dokumenty i sposób obliczenia.

Co zrobić po utracie albo uzyskaniu dochodu?

Zgłoś np. zakończenie zatrudnienia, rozpoczęcie nowej pracy lub uzyskanie świadczenia wymienionego w ustawie. Utrata dochodu jest pojęciem ustawowym — nie każda obniżka pensji pozwala odjąć wcześniejsze zarobki.

Przy utracie dochodu w roku bazowym lub później nie uwzględnia się dochodu utraconego. Przy dochodzie uzyskanym w 2025 r. kwotę z tego źródła dzieli się przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany. Przy nowym dochodzie po 2025 r. uwzględnia się kwotę za miesiąc następujący po miesiącu jego uzyskania. Zasady dochodu uzyskanego stosuje się, jeżeli nadal jest uzyskiwany w okresie, na który ustala się lub weryfikuje prawo.

Przedstaw dokumenty pokazujące datę, rodzaj i wysokość zmiany, np. świadectwo pracy oraz dokument dochodu. Zgłoś także powrót do tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy w ciągu trzech miesięcy: może wtedy działać wyjątek wyłączający przeliczenie z tytułu utraty i uzyskania dochodu.

Przy prawie wynikającym z utraty dochodu świadczenie przysługuje najwcześniej od pierwszego pełnego miesiąca po utracie, nie wcześniej niż od miesiąca wniosku.

Jaki formularz i dokumenty przygotować?

Pobierz druk z jednostki prowadzącej świadczenia lub skorzystaj z ministerialnego formularza FA-1. Wpisz okres 2026/2027. Uzupełnij dane wnioskodawcy, osób uprawnionych i rodziny, informacje o szkole, organie egzekucyjnym, dochodach oraz oświadczenia. Podaj numer rachunku, jeśli chcesz otrzymywać przelewy.

Załączniki dobierz do sytuacji:

Część danych, m.in. podatkowych, gmina uzyskuje lub weryfikuje samodzielnie. Nie kompletuj z góry wszystkich możliwych zaświadczeń. Przy niepełnosprawności urząd może zażądać orzeczenia, jeżeli nie uzyska potrzebnej informacji z systemu. Przy wniosku papierowym oświadczenia i wymagane zaświadczenia egzekucyjne składa się w oryginale; pozostałe dokumenty zasadniczo w kopii.

Gdzie i jak złożyć wniosek?

Ustal jednostkę gminy według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, a nie dłużnika. Może to być urząd, OPS, centrum usług społecznych lub inna wyznaczona jednostka. Przykładowo w Połańcu druki udostępnia Centrum Usług Społecznych. Adres i sposób obsługi sprawdź dla swojej gminy.

Aby złożyć wniosek online:

1. Otwórz usługę uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wybierz „Złóż wniosek”, prowadzące do Emp@tii.
2. Zaloguj się, np. profilem zaufanym, i wybierz świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
3. Sprawdź właściwą jednostkę, okres, dane rodziny i załączniki.
4. Podpisz i wyślij wniosek zgodnie z instrukcjami systemu. Zachowaj wysłaną treść oraz potwierdzenie złożenia.

Kontroluj skrzynkę odbiorczą Emp@tii. Zapisanie projektu nie oznacza wysłania. Papierowy wniosek podpisz i złóż osobiście lub pocztą; zachowaj kopię i potwierdzenie przekazania. Rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji nie podlegają opłatom.

Kiedy składać dokumenty i oczekiwać wypłaty?

Wnioski na kolejny okres można składać elektronicznie od 1 lipca, a papierowo od 1 sierpnia. Wniosek można też złożyć później w trakcie okresu. Prawo ustala się zasadniczo od miesiąca wpływu wniosku do właściwego organu, najwcześniej od początku okresu świadczeniowego.

Dla wniosku z wymaganymi dokumentami na okres 2026/2027 obowiązują następujące terminy ustalenia prawa i wypłaty przysługujących świadczeń:

Złożenie wniosku dopiero w listopadzie zasadniczo nie daje wypłaty za październik. W dalszej części okresu stosuje się ogólne terminy postępowania: miesiąc, a w szczególnie skomplikowanej sprawie dwa miesiące. Niektórych okresów nie wlicza się do terminu; o opóźnieniu i nowej dacie urząd powinien zawiadomić.

Jak odpowiedzieć na wezwanie do usunięcia braków?

Przy nieprawidłowo wypełnionym wniosku urząd wzywa do poprawy lub uzupełnienia w ciągu 14 dni od otrzymania wezwania. Przy brakujących dokumentach wyznacza termin od 14 do 30 dni. Niewykonanie wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Przeczytaj dokładnie, czego dotyczy pismo. Inne wezwanie do wyjaśnienia wątpliwości może mieć inny termin. Odpowiedz na wszystkie wskazane braki i zachowaj dowód przekazania dokumentów. Jeśli nie rozumiesz żądania, wyjaśnij je z jednostką prowadzącą sprawę przed upływem terminu.

Co sprawdzić w decyzji i jakie zmiany zgłaszać?

Sprawdź osoby objęte decyzją, kwotę, okres przyznania oraz sposób obliczenia dochodu i ewentualnego pomniejszenia. Od odmowy lub nieprawidłowo ustalonej wysokości możesz odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Wskaż, z czym się nie zgadzasz; praktycznie warto dołączyć dowody pominięte przy rozstrzygnięciu.

Niezwłocznie zgłaszaj zmiany składu rodziny, dochodów, nauki, miejsca zamieszkania i inne okoliczności wpływające na prawo. Powiadom jednostkę również o alimentach otrzymanych podczas pobierania funduszu. Niezgłoszenie istotnej zmiany może prowadzić do konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami.