Zmiana rezydencji podatkowej: jak poprawić oświadczenie CRS w polskim banku

Jeśli zmieniła się twoja rezydencja podatkowa, powiadom polski bank i złóż aktualne oświadczenie CRS (oświadczenie o rezydencji podatkowej). Zgodnie z art. 45 ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1379) posiadacz rachunku informuje instytucję finansową o zmianie okoliczności, która wpływa na jego rezydencję podatkową albo sprawia, że dane w złożonym oświadczeniu stały się nieaktualne, i składa zaktualizowane oświadczenie w terminie 30 dni od dnia tej zmiany. Sama zmiana adresu korespondencyjnego w bankowości elektronicznej może nie wystarczyć.

CRS (z ang. Common Reporting Standard — jednolity standard przekazywania informacji o klientach instytucji finansowych będących rezydentami podatkowymi innego państwa) służy ustaleniu, do którego państwa mają być raportowane informacje o rachunku. PKO Bank Polski wyjaśnia, że gdy klient wskaże rezydencję inną niż polska, bank przekazuje dane o rachunku i jego posiadaczu do administracji podatkowej tego państwa za pośrednictwem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Oświadczenie bankowe nie zastępuje zeznania podatkowego, a jego złożenie samo nie rozstrzyga, gdzie masz obowiązek rozliczenia dochodów.

Oświadczenie o rezydencji podatkowej składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia; zawiera ono klauzulę „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.” (art. 43 ust. 1 ustawy).

Ustal dane przed wypełnieniem formularza

Zakres danych w oświadczeniu osoby fizycznej określa art. 43 ust. 3 pkt 1 ustawy: imię lub imiona i nazwisko, data i miejsce urodzenia, aktualny adres miejsca zamieszkania, państwo lub państwa rezydencji podatkowej, numer identyfikacji podatkowej (TIN) dla każdego z tych państw oraz numer i seria dowodu tożsamości. Przygotuj więc dokument tożsamości, aktualny adres zamieszkania i informacje o krajach rezydencji podatkowej. W Polsce TIN to NIP albo PESEL (formularz CRS Biura Maklerskiego PKO).

Nie wybieraj państwa wyłącznie na podstawie obywatelstwa lub adresu meldunkowego. Krajem rezydencji podatkowej jest kraj, w którym podlega się opodatkowaniu od całości dochodów ze względu na miejsce zamieszkania lub podobne kryterium. Według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przywołanej w formularzu CRS Biura Maklerskiego PKO, w Polsce dotyczy to osoby, która ma tu centrum interesów życiowych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku kalendarzowym. Inne państwa mają własne kryteria, a przy kilku rezydencjach trzeba uwzględnić umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przy wątpliwościach skorzystaj z porady doradcy podatkowego dotyczącej konkretnego stanu faktycznego.

Formularze mogą pozwalać na wskazanie kilku rezydencji. Jeżeli w danym państwie nie masz TIN, ustawa wymaga podania informacji o tej okoliczności i jej powodach (art. 43 ust. 3 pkt 1 lit. d); w formularzu Biura Maklerskiego PKO puste pole TIN oznacza oświadczenie, że numer nie został nadany. Wybierz właściwe wyjaśnienie przewidziane w formularzu swojej instytucji; nie wpisuj przypadkowego numeru dokumentu.

Zgłoś zmianę w swoim banku

1. Odszukaj w bankowości sekcję danych osobowych lub oświadczeń FATCA/CRS.
2. Sprawdź wszystkie pola, również adres, datę i miejsce urodzenia oraz identyfikatory podatkowe.
3. Wpisz aktualne kraje rezydencji i zatwierdź oświadczenie zgodnie z procedurą banku.
4. Zachowaj potwierdzenie wysłania albo kopię formularza złożonego w placówce.
5. Odpowiedz na ewentualne wezwanie o dokumenty wyjaśniające rozbieżności.

Przykładowo PKO Bank Polski publikuje na swojej stronie wzory oświadczeń o rezydencji podatkowej CRS dla klientów indywidualnych. Na formularzu Biura Maklerskiego PKO przy osobistym złożeniu pracownik potwierdza tożsamość klienta i własnoręczność podpisu, a w imieniu klienta oświadczenie może złożyć pełnomocnik. W innych bankach nazwy zakładek i sposób podpisania formularza mogą być inne.

Kilka rachunków i zmiana w trakcie roku

Jeżeli korzystasz z kilku instytucji finansowych, sprawdź dane w każdej z nich. Aktualizacja w jednym banku nie stanowi potwierdzenia zmiany w pozostałych.

Zapisz datę zmiany i podstawę przyjętego stanowiska, na przykład ustalone okoliczności przeprowadzki. Gdy bank pokazuje nadal stare dane, wyślij zapytanie z datą i potwierdzeniem zgłoszenia. Nie składaj sprzecznych oświadczeń tylko po to, aby formularz został przyjęty — pamiętaj o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Co zrobi bank, gdy nie złożysz aktualnego oświadczenia

Instytucja finansowa nie może przyjąć oświadczenia za podstawę ustalenia rezydencji, jeśli ma wątpliwości co do poprawności i rzetelności zawartych w nim danych (art. 44 ust. 1). Gdy zmiana okoliczności wywoła takie wątpliwości, bank nie uwzględnia dotychczasowego oświadczenia i musi uzyskać aktualne w terminie 90 dni od dnia, w którym dowiedział się o zmianie (art. 47 ust. 1). Do tego czasu traktuje posiadacza rachunku jako rezydenta zgodnie z pierwotnym oświadczeniem (art. 47 ust. 2).

Jeżeli w tych 90 dniach bank nie dostanie aktualnego oświadczenia, traktuje posiadacza rachunku jednocześnie jako rezydenta państwa z pierwotnego oświadczenia i państwa, którego rezydentem — jak ma podstawy sądzić — klient stał się po zmianie okoliczności (art. 47 ust. 3). Dlatego na wezwanie banku odpowiedz w wyznaczonym terminie i złóż oświadczenie zgodne ze stanem faktycznym.