Jak zamówić wizytę urzędnika po dowód osobisty, gdy choroba uniemożliwia wyjście z domu?

Jeśli z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej przeszkody nie możesz pójść do urzędu, powiadom o tym urząd gminy, a urzędnik może przyjąć wniosek o dowód osobisty w miejscu, w którym przebywasz. Właściwy jest urząd gminy będącej siedzibą powiatu albo urząd miasta na prawach powiatu, na którego terenie przebywasz. Dowód osobisty, także wydany w tym trybie, jest bezpłatny. Poradnik jest dla osób mieszkających w Polsce, które przez stan zdrowia nie mogą dotrzeć do urzędu, oraz dla bliskich, którzy pomagają im załatwić sprawę.

Tryb wynika z art. 26 ustawy o dowodach osobistych. Nie dotyczy sytuacji, w której wizyta w urzędzie jest jedynie niewygodna, ani pobytu za granicą — wniosku o dowód nie złożysz w konsulacie.

Do którego urzędu się zgłosić?

Liczy się miejsce, w którym przebywasz. Według ustawy sprawę prowadzi:

• urząd gminy będącej siedzibą władz powiatu, na którego terenie przebywasz, albo
• urząd miasta na prawach powiatu, jeśli przebywasz w takim mieście.

Przykład: Urząd Miasta Tarnowa podaje, że tzw. mobilną stacją urzędnika obsługuje teren miasta Tarnowa i powiatu tarnowskiego.

Na stronie Uzyskaj dowód osobisty w sekcji „Poza urzędem” gov.pl udostępnia też listę urzędów przyjmujących wnioski w miejscu pobytu. Przed kontaktem sprawdź na stronie urzędu, jaki numer telefonu lub adres podaje w tej sprawie.

Jak zgłosić potrzebę wizyty?

1. Skontaktuj się z właściwym urzędem. Wyjaśnij, że nie możesz osobiście przyjść do urzędu, i podaj swoje dane.
2. Uprawdopodobnij przeszkodę. Ustawa wymaga, aby urząd mógł uznać przeszkodę za wiarygodną, ale nie określa, jakim dokumentem trzeba to wykazać. Zapytaj urząd, jakie informacje lub dokumenty uzna za wystarczające.
3. Ustal termin i adres wizyty. Urzędnik przyjeżdża w umówionym terminie. Ustawa nie podaje terminu, w jakim urząd musi przyjechać. Przykładowo Urząd Miasta Żory podaje w karcie usługi, że dociera do mieszkańca w ciągu 5 dni roboczych od powiadomienia, w obrębie miasta. To zasada lokalna, nie ogólnokrajowa.
4. Przygotuj dokumenty (lista poniżej).

Urząd może nie przyjąć wniosku w miejscu pobytu, jeśli okoliczności na to nie pozwalają. Gdy okaże się, że ten tryb był nieuzasadniony, urząd odmawia przyjęcia wniosku poza siedzibą i poucza o konieczności złożenia go w urzędzie.

Co przygotować przed wizytą?

• Zdjęcie: kolorowe, o wymiarach 35 × 45 mm, na papierze fotograficznym, wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Papierowego wniosku nie przygotowujesz — urzędnik wypełnia wniosek elektronicznie na podstawie twoich danych i rejestru PESEL.
• Dokument tożsamości: ważny dowód osobisty albo ważny paszport. Jeśli ich nie masz, przygotuj inny dokument ze zdjęciem, na przykład prawo jazdy. Dokument mObywatel nie wystarczy do potwierdzenia tożsamości w tej sprawie.

Zdjęcie przy chorobie lub niepełnosprawności

Ustawa łagodzi część wymogów fotografii:

• osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności oraz osoba, której stan zdrowia na to nie pozwala, może załączyć zdjęcie, które nie spełnia wymogów dotyczących wizerunku (m.in. patrzenia na wprost, naturalnego wyrazu twarzy, zamkniętych ust, widocznych oczu i brwi);
• zdjęcie w nakryciu głowy jest dopuszczalne, jeśli uprawdopodobnisz, że taka potrzeba wynika z przebytego leczenia lub wypadku;
• zdjęcie w ciemnych okularach jest dopuszczalne przy wadzie wzroku potwierdzonej orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności z tego powodu.

Jeśli korzystasz z tych wyjątków i masz orzeczenie, przygotuj je na wizytę. O uzyskaniu orzeczenia przeczytasz w poradniku pierwsze orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Co dzieje się podczas wizyty?

• urzędnik pobiera odciski palców; ustawa nie wymaga ich od osoby, od której pobranie odcisków jest chwilowo lub trwale fizycznie niemożliwe;
• składasz podpis na urządzeniu do odwzorowania podpisu; jeśli nie możesz się podpisać, urzędnik zapisuje we wniosku przyczynę braku podpisu;
• jeśli chcesz mieć w e-dowodzie podpis osobisty, powiedz o tym urzędnikowi;
• otrzymujesz potwierdzenie złożenia wniosku.

Dowód wydaje się nie później niż w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin może zostać przedłużony — urząd powinien cię o tym zawiadomić. Gotowość dokumentu sprawdzisz w usłudze Sprawdź, czy dowód osobisty jest gotowy.

Jak odebrać gotowy dowód?

Masz trzy możliwości:

1. Odbiór w urzędzie, który przyjął wniosek, jeśli możesz już przyjść.
2. Odbiór przez pełnomocnika. Gdy wniosek przyjęto w miejscu pobytu, dowód może odebrać pełnomocnik z pełnomocnictwem szczególnym do tej czynności. Według gov.pl pełnomocnik powinien zabrać twój dotychczasowy dowód osobisty albo ważny paszport. Jak przygotować pełnomocnictwo, dowiedz się w urzędzie.
3. Wizyta urzędnika z gotowym dowodem. Jeśli nadal nie możesz przyjść, urząd przywozi dowód do miejsca pobytu, gdy chcesz przy odbiorze ustalić kody PIN do e-dowodu. Ustawa wymaga, aby był to ten sam urząd, który przyjął wniosek; gov.pl wyjaśnia, że musisz wtedy przebywać na terenie tej samej gminy co w dniu przyjęcia wniosku. Jeśli nie chcesz ustalać kodów ani aktywować certyfikatów, gov.pl kieruje do odbioru przez pełnomocnika.

Jeśli przy odbiorze nie ustalono kodów PIN, a przez chorobę lub niepełnosprawność nie możesz tego zrobić w urzędzie, ustawa przewiduje ustalenie kodów w miejscu pobytu po wcześniejszym powiadomieniu urzędu.

Pełnomocnik może odebrać dowód także wtedy, gdy wniosek złożono w urzędzie, a choroba, niepełnosprawność lub inna przeszkoda pojawiła się dopiero po złożeniu wniosku. Powiadom wtedy urząd, który przyjął wniosek.

Czy można złożyć wniosek przez internet?

Wniosek przez internet lub w aplikacji mObywatel nie zastępuje wizyty: w ciągu 30 dni od jego złożenia trzeba zgłosić się do urzędu gminy, w którym go złożono, aby złożyć podpis, inaczej wniosek pozostaje bez rozpoznania. Ten obowiązek nie dotyczy wniosku o wydanie dowodu osobistego dla dziecka do 12. roku życia. Zwykłą procedurę opisuje poradnik jak wyrobić nowy dowód osobisty.

Poradnik opiera się na ustawie o dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1753), rozporządzeniu MSWiA z 23 lipca 2025 r., stronie gov.pl oraz informacjach urzędów miast Tarnowa i Żor.