EKUZ przed krótkim wyjazdem z Polski: wniosek, termin i zakres ochrony

Przed krótkim wyjazdem do innego państwa Unii Europejskiej, EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria) albo do Zjednoczonego Królestwa możesz bezpłatnie uzyskać EKUZ (Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego) z NFZ (Narodowego Funduszu Zdrowia), jeśli masz prawo do świadczeń zdrowotnych w Polsce. NFZ wystawia kartę dla każdej osoby oddzielnie, więc każdy podróżny, także dziecko, potrzebuje własnej karty. Osoba bez obywatelstwa państwa UE nie skorzysta z bezpłatnego leczenia na EKUZ w Islandii, Norwegii, Liechtensteinie, Szwajcarii i Danii. Przy wniosku internetowym dolicz do jego rozpatrzenia czas doręczenia przesyłki; najszybciej kartę dostaniesz, składając wniosek osobiście w NFZ.

EKUZ pozwala korzystać z niezbędnego, nieplanowanego leczenia w publicznym systemie podczas czasowego pobytu na zasadach obowiązujących osoby ubezpieczone w danym państwie. Oznacza to również miejscowe dopłaty, których NFZ nie pokrywa. Karta nie obejmuje leczenia planowanego i nie jest gwarancją bezpłatności każdego świadczenia.

Czego EKUZ zwykle nie pokrywa

Według NFZ świadczenia dostępne na kartę EKUZ najczęściej nie obejmują:

• kosztów akcji ratunkowych — przy sportach wiążących się z takim ryzykiem sprawdź przed wyjazdem zasady pomocy na EKUZ w danym kraju i rozważ dodatkowe ubezpieczenie komercyjne; pacjent.gov.pl podaje przykład Austrii, gdzie pomoc ratowników górskich po wypadku narciarskim jest uznawana za świadczenie prywatne i trzeba za nią zapłacić;
• kosztów powrotu do Polski w związku z nagłym zachorowaniem — wyjątkiem może być sytuacja, w której dalsze leczenie na EKUZ w kraju pobytu byłoby droższe niż transport; wtedy można złożyć wniosek o pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju.

Rozliczenie leczenia odbywa się najczęściej między NFZ a jego odpowiednikiem w danym kraju. Może się jednak zdarzyć, że mimo EKUZ trzeba zapłacić za leczenie na miejscu, a po powrocie do Polski złożyć w NFZ wniosek o refundację. Za granicą nie wszyscy lekarze mają umowy z publiczną ubezpieczalnią, dlatego przed wizytą sprawdź, czy placówka honoruje EKUZ. Karta nie dotyczy też śmierci ani utraty bagażu — na takie sytuacje potrzebne jest ubezpieczenie komercyjne.

Sprawdź uprawnienie i ważność karty

Zaloguj się do Internetowego Konta Pacjenta (IKP) i sprawdź informacje o ubezpieczeniu oraz posiadanej EKUZ. Nie zakładaj, że karta zachowuje prawo do świadczeń po ustaniu podstawy ubezpieczenia tylko dlatego, że widnieje na niej późniejsza data: posługiwanie się kartą bez uprawnienia grozi obowiązkiem zwrotu kosztów leczenia poniesionych przez NFZ.

Jeżeli dane o ubezpieczeniu są nieaktualne, wyjaśnij sprawę z płatnikiem składek lub NFZ. Przy niepełnych lub nieaktualnych danych w systemie NFZ wydaje kartę na okres skrócony, najwyżej na 2 miesiące; dłuższą ważność możesz uzyskać w oddziale NFZ, przedstawiając dokument potwierdzający ubezpieczenie (np. zaświadczenie o zatrudnieniu). Przed wyjazdem zapoznaj się też z zasadami korzystania z leczenia w konkretnym kraju; zakres dopłat i sposób okazania dokumentów mogą się różnić.

Wniosek przez IKP

1. Zaloguj się do IKP przez pacjent.gov.pl.
2. Wejdź w zakładkę „Moje konto”. Poniżej informacji o ubezpieczeniu zdrowotnym znajdziesz informację o karcie EKUZ i przycisk „Złóż wniosek”.
3. Sprawdź dane i podaj adres, na który NFZ ma wysłać kartę.
4. Dołącz wymagane dokumenty, jeżeli system lub twoja sytuacja tego wymagają.
5. Wyślij wniosek i zachowaj potwierdzenie.

Osoba ucząca się, która ukończyła 18 lat i jest zgłoszona jako członek rodziny, powinna dołączyć aktualną legitymację albo zaświadczenie o kontynuowaniu nauki. Po wniosku przez IKP NFZ zawsze wysyła kartę na wskazany adres.

W aplikacji mojeIKP wniosek złożysz w zakładce „Ubezpieczenia zdrowotne za granicą”, wybierając „Wniosek o kartę EKUZ”; tam także uzupełnisz dane o pobycie i adres wysyłki.

Ile czasu zaplanować

NFZ podaje dla tej ścieżki pięć dni roboczych na rozpatrzenie, a w okresie od czerwca do września do dziesięciu dni roboczych. Czas przesyłki jest dodatkowy. Nie traktuj tych terminów jako obietnicy otrzymania karty przed konkretnym lotem.

Od 1 stycznia 2026 r. elektroniczne wnioski związane z czasowym wyjazdem składa się przez IKP lub aplikację mojeIKP; NFZ nie przyjmuje ich już przez ePUAP.

Gdy wyjazd jest bliski, złóż wniosek osobiście. Według NFZ wniosek o EKUZ możesz złożyć osobiście w dowolnym oddziale lub delegaturze NFZ, a według pacjent.gov.pl przy wniosku składanym osobiście kartę dostajesz od ręki. Weź ze sobą dokumenty, jeśli twoja sytuacja ich wymaga (np. legitymację ucznia lub studenta po 18. roku życia, upoważnienie przy wniosku za inną osobę). Wniosek można też wysłać pocztą na adres dowolnego oddziału lub delegatury NFZ.

Gdy karta nie dotarła

Skontaktuj się z NFZ, podając dane wniosku i adres dostawy. Jeżeli za granicą musisz podjąć leczenie, a nie masz karty (nie dotarła, nie udało się jej wyrobić przed wyjazdem, została zgubiona lub skradziona), złóż wniosek o certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ. Uprawnia on do takich samych świadczeń jak karta. Nie odkładaj pilnej pomocy medycznej wyłącznie z powodu braku plastikowej karty.

• e-Certyfikat: wniosek złożysz w aplikacji mojeIKP; dokument w formie elektronicznej przekażesz placówce medycznej, np. e-mailem.
• Wniosek papierowy lub e-mailem: wypełnij wniosek NFZ, wskaż daty leczenia (albo datę początkową, jeśli leczenie trwa) i sposób odesłania dokumentu, podpisz i wyślij do swojego oddziału NFZ; wniosek wysyłany e-mailem trzeba podpisać podpisem elektronicznym.

Certyfikat jest wydawany tylko na okres faktycznego leczenia: na przyszłość najwyżej na 30 dni, a wstecz najwyżej za 90 dni. NFZ wydaje go w ciągu 5 dni roboczych, jeśli może potwierdzić prawo do świadczeń na podstawie swoich danych; inaczej poprosi o dokumenty potwierdzające ubezpieczenie.