Jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę?

Od wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę odwołujesz się, składając pozew do sądu pracy. Masz na to 21 dni od doręczenia pisma wypowiadającego umowę. Zabezpiecz wypowiedzenie, ustal datę otrzymania, wybierz żądanie i przygotuj dowody. Nie czekaj na ostatni dzień zatrudnienia.

Od kiedy liczyć 21 dni?

Termin zaczyna się od doręczenia wypowiedzenia, a nie od końca okresu wypowiedzenia ani daty wpisanej przez pracodawcę na piśmie. Dnia doręczenia nie wlicza się: liczysz 21 kolejnych dni kalendarzowych. Jeżeli ostatni dzień przypada na sobotę lub ustawowy dzień wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który nie jest sobotą ani takim dniem wolnym.

Zachowaj dowód doręczenia. Może nim być potwierdzenie odbioru przesyłki; pomocne są też koperta oraz informacje o osobach obecnych przy wręczeniu dokumentu. Na własny użytek zapisz datę i okoliczności odbioru oraz obliczony ostatni dzień na pozew.

Skarga do Państwowej Inspekcji Pracy ani sprzeciw wysłany pracodawcy nie zastępują odwołania do sądu. Samo przekazanie takich pism nie zachowuje terminu na pozew. Przygotowuj go równolegle z ewentualną rozmową o zmianie decyzji pracodawcy.

Co sprawdzić w wypowiedzeniu?

Opisane zasady dotyczą zwykłego wypowiedzenia przez pracodawcę umowy na czas określony lub nieokreślony. Sprawdź rodzaj umowy, treść otrzymanego oświadczenia i wskazany koniec zatrudnienia.

Wypowiedzenie powinno nastąpić na piśmie. Pracodawca ma obowiązek podać przyczynę zarówno przy umowie na czas nieokreślony, jak i określony. Powinien też zamieścić pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy.

Sąd bada, czy wypowiedzenie było uzasadnione i czy zachowano przepisy o wypowiadaniu umów. Jeżeli wskazaną przyczynę uważasz za nieprawdziwą, opisz, które fakty jej przeczą. Samo stwierdzenie, że zwolnienie jest niesprawiedliwe, nie wyjaśnia sporu. Braku przyczyny lub pouczenia również nie traktuj jako powodu do odłożenia sprawy — wskaż uchybienie w przygotowywanym pozwie.

Jakiego rozstrzygnięcia żądać?

Wybierz, jaki rezultat chcesz uzyskać. Rodzaj rozstrzygnięcia wiąże się również z tym, czy w chwili orzekania umowa jeszcze trwa.

Żądanie wpisz już do pozwu składanego w terminie 21 dni. Nie czekaj z wniesieniem sprawy dlatego, że oczekiwane rozstrzygnięcie dotyczy skutków zakończenia umowy.

Sąd może zasądzić odszkodowanie zamiast bezskuteczności lub przywrócenia, gdy pierwsze żądanie uzna za niemożliwe albo niecelowe. Przepisy przewidują odrębne zasady dla osób szczególnie chronionych. Przy umowie terminowej, której umowny koniec nastąpił przed orzeczeniem albo jest na tyle bliski, że przywrócenie byłoby niewskazane, przysługuje wyłącznie odszkodowanie.

Ogólna granica odszkodowania to wynagrodzenie za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie mniej niż za okres wypowiedzenia. W opisanym wyjątku dotyczącym kończącej się umowy terminowej jest to wynagrodzenie za czas do jej umownego końca, maksymalnie za 3 miesiące. Żądaną kwotę trzeba obliczyć i uzasadnić.

Kogo pozwać i który sąd wybrać?

Pozwanym jest pracodawca. Gdy wypowiedzenie podpisała osoba z kadr lub przełożony działający w imieniu spółki, pozwu nie kierujesz z tego powodu przeciwko tej osobie. Porównaj nazwę pracodawcy w umowie z późniejszymi dokumentami dotyczącymi zmian po stronie zatrudniającego.

Sprawę o bezskuteczność wypowiedzenia, przywrócenie do pracy lub odszkodowanie za wadliwe wypowiedzenie wnosi się do sądu rejonowego — sądu pracy, niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

Możesz wybrać sąd ogólnie właściwy dla pozwanego albo sąd miejsca, w którym praca jest, była lub miała być wykonywana. Pierwsza możliwość oznacza zasadniczo siedzibę pracodawcy, a przy pracodawcy będącym osobą fizyczną — jego miejsce zamieszkania.

Przy wyborze według miejsca pracy wskaż w pozwie, gdzie wykonywano obowiązki. Adres właściwego wydziału i sposób przyjmowania pism sprawdź w oficjalnej informacji danego sądu.

Jak uporządkować dowody?

Dobierz materiały do spornych faktów. Zwykle punktem wyjścia są umowa z aneksami, wypowiedzenie i dowód doręczenia. Przydatne mogą być zakres obowiązków, oceny pracy, korespondencja z poleceniami oraz dokumenty pokazujące wykonanie zadań.

Pomocniczo zestaw trzy informacje: co zarzucił pracodawca, jaki był rzeczywisty przebieg zdarzenia i co go potwierdza. Przykładowo do zarzutu niewykonania polecenia można przyporządkować wiadomość z przekazanym wynikiem pracy oraz osobę obecną przy jego odbiorze. Taki układ ułatwia uzasadnienie pozwu; nie jest urzędowym formularzem.

Przy świadkach podaj imiona, nazwiska, dane umożliwiające wezwanie oraz konkretne fakty, które mają potwierdzić. Jeśli ważny dokument pozostaje u pracodawcy, wskaż go i wyjaśnij, do czego jest potrzebny. W pozwie możesz wnieść o polecenie pracodawcy dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu.

Co powinien zawierać pozew?

Możesz zatytułować pismo „Pozew — odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę”. Przygotuj:

• oznaczenie sądu i wydziału;
• swoje imię, nazwisko, adres i PESEL jako powoda;
• nazwę lub imię i nazwisko pracodawcy oraz właściwy adres pozwanego;
• dokładne żądanie i wartość przedmiotu sporu;
• datę otrzymania wypowiedzenia, opis zatrudnienia i spornych zdarzeń;
• zarzuty wobec wypowiedzenia oraz dowody na wskazane fakty;
• informację o próbie mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu, a przy braku próby — wyjaśnienie przyczyny;
• podpis oraz wykaz dołączonych załączników.

Jeśli pracodawca jest przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG, sprawdź wpisany tam adres do doręczeń. Przy żądaniu zapłaty należy również oznaczyć datę wymagalności roszczenia.

W sprawie o konkretną kwotę odszkodowania wartością przedmiotu sporu jest ta kwota. Przy bezskuteczności lub przywróceniu podstawą jest wynagrodzenie: za rok przy umowie nieokreślonej, a przy określonej za okres sporny, nie więcej niż za rok. To wartość służąca postępowaniu, a nie automatycznie należne odszkodowanie.

Jak złożyć pozew i zachować potwierdzenie?

Przy jednym pozwanym przygotuj dwa komplety: pozew z załącznikami do akt sądu oraz odpis dla pracodawcy. Osobną kopię zachowaj dla siebie. Gdy składasz kopie dokumentów, zachowaj oryginały, ponieważ mogą być potrzebne w toku sprawy.

Podpisany pozew możesz złożyć w biurze podawczym sądu. Poproś o potwierdzenie na własnej kopii. Możesz też nadać go w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne — obecnie Poczty Polskiej. Takie nadanie jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu. Przesyłka polecona pozwala zachować dowód nadania.

Przed przekazaniem sprawdź adres sądu, podpis i komplet załączników. Potwierdzenie przechowuj razem z kopią pozwu.

Jakie koszty trzeba uwzględnić?

Pracownik nie płaci opłaty sądowej od takiego pozwu. Możesz wnieść go samodzielnie; udział adwokata lub radcy prawnego nie jest obowiązkowy na tym etapie.

Jeśli korzystasz z odpłatnej pomocy, ustal koszt sporządzenia pozwu i prowadzenia sprawy. Zwolnienie z opłaty od pozwu nie oznacza zwolnienia ze wszystkich kosztów. Po przegranej sąd może zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego drugiej strony. Nie zakładaj więc, że postępowanie w każdej sytuacji będzie całkowicie bezpłatne.

Co dzieje się po wniesieniu sprawy?

Sam pozew nie anuluje wypowiedzenia i automatycznie nie zatrzymuje biegu jego okresu. Umowa może zakończyć się przed wyrokiem. Sąd oceni żądanie, przepisy i dowody; złożenie pozwu nie gwarantuje przywrócenia do pracy ani odszkodowania.

Odbieraj korespondencję sądową i odpowiadaj na wezwania. Jeżeli sąd zażąda uzupełnienia braków, wykonaj wskazane czynności w terminie. Terminowe uzupełnienie pozwala zachować skutki pierwotnego wniesienia pisma. Zwrot po niewykonaniu wezwania może oznaczać utratę tych skutków.

Zachowuj kolejne pisma i przygotuj się do wyjaśnienia spornych zdarzeń na podstawie uporządkowanych dokumentów. Gdy pojawi się wątpliwość dotycząca żądania lub wezwania, wyjaśnij ją przed upływem wskazanego terminu.

Co zrobić, jeśli termin już minął?

Jeżeli do przekroczenia terminu doszło bez twojej winy, można wnosić o jego przywrócenie na podstawie art. 265 Kodeksu pracy. Wniosek składa się do sądu pracy w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Trzeba uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie.

Nie jest to automatyczne przedłużenie 21 dni. Ustal, kiedy przeszkoda ustała, i pilnie oceń sposób przedstawienia jej sądowi. Sama trudność w przygotowaniu pozwu nie daje pewności, że sąd przywróci termin.