Jak złożyć w banku wniosek o pomoc z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców?

Jeśli rata kredytu mieszkaniowego przerasta twoje możliwości po utracie pracy albo spadku dochodów, wniosek o pomoc z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK) złóż u swojego kredytodawcy, czyli w banku (albo SKOK-u), który udzielił ci kredytu. Wniosek możesz złożyć na papierze albo elektronicznie, także przez bankowość internetową. Bank sprawdza go na podstawie twoich oświadczeń i dopiero po pozytywnej weryfikacji zawiera z tobą umowę o udzieleniu wsparcia. Pomoc jest zwrotna: pieniądze trafiają do banku na spłatę rat, a później oddajesz je w ratach.

Poradnik jest dla osób spłacających w Polsce kredyt mieszkaniowy zabezpieczony hipoteką, także gdy kredyt zaciągnęło razem kilka osób. Opiera się na ustawie o wsparciu kredytobiorców oraz na stronach Ministerstwa Finansów i UOKiK.

Czy mój kredyt kwalifikuje się do wsparcia?

Ustawa obejmuje kredyt mieszkaniowy, czyli kredyt lub pożyczkę zabezpieczone hipoteką, zaciągnięte na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, niezwiązane z działalnością gospodarczą ani gospodarstwem rolnym. Chodzi między innymi o kupno, budowę lub remont mieszkania albo domu jednorodzinnego, nabycie spółdzielczego prawa do lokalu czy kupno działki pod budowę domu.

Za kredyt mieszkaniowy uważa się także kredyt zabezpieczony hipoteką, zaciągnięty na spłatę takiego kredytu. Wsparcie jest dostępne także przy kredycie spłacanym w walucie obcej.

Kredytobiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba lub osoby z gospodarstwa domowego, które są zobowiązane do spłaty kredytu. Jeśli kredyt macie we dwoje lub więcej, część warunków ocenia się dla wszystkich współkredytobiorców.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Wystarczy, że spełniasz jedną z trzech przesłanek:

1. Status bezrobotnego – w dniu złożenia wniosku co najmniej jeden z kredytobiorców ma status bezrobotnego.
2. Wskaźnik RdD powyżej 40% – miesięczna rata kapitałowo-odsetkowa kredytu mieszkaniowego przekracza 40% miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego.
3. Niski dochód po zapłacie raty – miesięczny dochód gospodarstwa domowego pomniejszony o miesięczne koszty obsługi kredytu nie przekracza progu z ustawy (zobacz niżej).

We wniosku wskazujesz, która przesłanka jest podstawą twojej prośby.

Jak obliczyć próg dochodowy?

Ustawa wiąże próg z kryteriami dochodowymi z ustawy o pomocy społecznej: to dwuipółkrotność kryterium dla osoby samotnie gospodarującej albo – w gospodarstwie wieloosobowym – dwuipółkrotność kryterium na osobę w rodzinie pomnożona przez liczbę członków gospodarstwa. Dochód liczy się według zasad pomocy społecznej.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1044) od 1 stycznia 2025 r. kryteria wynoszą 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie. Po przeliczeniu progi wynoszą:

Przykład: w trzyosobowym gospodarstwie próg wynosi 3 × 2057,50 zł, czyli 6172,50 zł. Jeśli dochód gospodarstwa po odjęciu miesięcznych kosztów obsługi kredytu nie przekracza tej kwoty, przesłanka jest spełniona.

Kryteria dochodowe w pomocy społecznej podlegają weryfikacji co 3 lata, a nowe kwoty obowiązują od 1 stycznia roku następującego po weryfikacji. Strona Ministerstwa Finansów z 31 stycznia 2025 r. podaje kwoty 1940 zł i 1500 zł na osobę, niższe niż wynikające z kryteriów obowiązujących od 1 stycznia 2025 r. Przy składaniu wniosku zapytaj w banku, z jakich kwot korzysta przy ocenie tej przesłanki.

Uwaga: formularz UOKiK do wstępnego sprawdzenia warunków daje wynik wyłącznie orientacyjny. O spełnieniu warunków rozstrzyga weryfikacja wniosku w banku.

Kiedy wsparcia nie można otrzymać?

Wsparcia nie przyznaje się, jeżeli:

• co najmniej jeden z kredytobiorców stracił pracę, bo sam wypowiedział umowę o pracę albo umowa została rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 Kodeksu pracy);
• bank wypowiedział umowę kredytu przed złożeniem wniosku;
• w chwili składania wniosku jesteś właścicielem innego mieszkania lub domu jednorodzinnego albo byłeś nim w ciągu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku; to samo dotyczy innego spółdzielczego prawa do lokalu lub domu oraz innego roszczenia o przeniesienie takiego prawa;
• któryś z kredytobiorców już korzystał ze wsparcia z FWK – chyba że tamto wsparcie się zakończyło i trwało nie dłużej niż 39 miesięcy; łączny okres wsparcia nie może wtedy przekroczyć 40 miesięcy.

Jeśli masz ubezpieczenie spłaty kredytu na wypadek utraty pracy, wsparcie nie przysługuje za okres, w którym ubezpieczyciel wypłaca świadczenie. Raty wsparcia zaczynają się dopiero po zakończeniu wypłat z polisy.

UOKiK zwraca uwagę, że gdy kredyt zaciągnęło kilka osób, warunki sprawdza się wobec wszystkich współkredytobiorców – dotyczy to m.in. przyczyny utraty pracy i posiadania innego mieszkania.

Na czym polega wsparcie i jak się je zwraca?

Wsparcie przekazuje Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) bezpośrednio twojemu bankowi, na spłatę rat kredytu. Według ustawy:

• wsparcie trwa najwyżej 40 miesięcy;
• miesięczna rata wsparcia nie może przekroczyć 3000 zł, więc przy wyższej racie kapitałowo-odsetkowej wsparcie nie pokryje jej w całości;
• wysokość wsparcia i terminy przekazywania pieniędzy określa umowa z bankiem.

Zwrot zaczyna się w miesiącu następującym po upływie 2 lat od wypłaty ostatniej raty wsparcia. Oddajesz wsparcie w 200 równych, nieoprocentowanych ratach miesięcznych, płatnych do 15. dnia miesiąca na rachunek wskazany przez bank. Bank informuje cię o wysokości raty i numerze rachunku co najmniej 30 dni przed terminem pierwszej wpłaty.

Jeśli sprzedasz lub w inny sposób zbędziesz kredytowane mieszkanie lub dom objęte wsparciem, zwracasz wsparcie w terminie 30 dni od dnia zbycia. Przepis (art. 20 ustawy) nie ogranicza tego obowiązku do okresu, w którym wsparcie jest wypłacane.

Osobną formą pomocy z FWK jest pożyczka na spłatę zadłużenia (do 120 000 zł) dla osób, które sprzedały kredytowaną nieruchomość, ale pieniądze ze sprzedaży nie pokryły kredytu. Przed sprzedażą można wystąpić o promesę, czyli przyrzeczenie takiej pożyczki – warunkiem jest zawarcie przedwstępnej umowy sprzedaży.

Jak złożyć wniosek krok po kroku?

1. Ustal, na jakiej podstawie się ubiegasz

Wybierz przesłankę, którą spełniasz (bezrobocie, RdD powyżej 40% albo niski dochód po zapłacie raty). Policz wskaźnik RdD lub dochód gospodarstwa po odjęciu kosztów kredytu. Sprawdź też wyłączenia: przyczynę utraty pracy, inne mieszkanie w ostatnich 6 miesiącach, wcześniejsze wsparcie i polisę na wypadek utraty pracy.

2. Skontaktuj się ze swoim bankiem

Wniosek składasz u kredytodawcy, który udzielił kredytu – nie w BGK ani w urzędzie. Zapytaj bank, gdzie znajdziesz jego druk wniosku, jakim kanałem możesz go złożyć (oddział, poczta, bankowość internetowa) i czy oczekuje załączników. Ustawa zastrzega, że bank weryfikuje wniosek wyłącznie na podstawie oświadczeń i dokumentów w niej przewidzianych.

3. Przygotuj dane do wniosku

Ustawa wymaga, aby we wniosku podać:

• imię i nazwisko, adres zamieszkania i numer PESEL (jeśli masz);
• numer dowodu osobistego albo rodzaj i numer innego dokumentu tożsamości;
• numer identyfikacyjny umowy kredytowej.

4. Złóż oświadczenia

We wniosku składasz – pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia – oświadczenie:

• o okolicznościach uzasadniających wsparcie, ze wskazaniem przesłanki;
• o warunkach wszystkich umów ubezpieczenia, z których przysługuje ci świadczenie z tytułu utraty pracy, i o terminie końca wypłat – jeśli masz ubezpieczenie spłaty kredytu na wypadek utraty pracy;
• o wartości wskaźnika RdD za miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku – gdy powołujesz się na RdD;
• o dochodzie gospodarstwa domowego i liczbie jego członków – gdy powołujesz się na niski dochód.

Wypełnij oświadczenia starannie. Wsparcie przyznane na podstawie nieprawdziwych informacji jest nienależne i trzeba je zwrócić wraz z odsetkami ustawowymi.

5. Złóż wniosek i zachowaj potwierdzenie

Wniosek możesz złożyć w postaci papierowej albo elektronicznej, także przez system bankowości elektronicznej. Zachowaj kopię wniosku i potwierdzenie jego złożenia z datą – od tej daty biegnie termin na weryfikację.

Co się dzieje po złożeniu wniosku?

Jeśli wniosek jest niekompletny lub źle wypełniony, bank wzywa cię, aby go uzupełnić. Odpowiedz na wezwanie jak najszybciej.

Złożenie wniosku nie oznacza jeszcze przyznania pomocy. Wsparcie przysługuje na podstawie umowy o udzieleniu wsparcia, którą bank zawiera z tobą po stwierdzeniu, że spełniasz warunki.

Wypowiedzenie umowy kredytu w czasie rozpatrywania wniosku (i dodatkowej weryfikacji) nie wywołuje wobec ciebie skutku.

Jakie pytania zadać w banku przed podpisaniem umowy?

Umowa o udzieleniu wsparcia określa m.in. wysokość rat i okres wsparcia, zasady i terminy ich przekazywania, zasady spłaty oraz warunki zmiany i rozwiązania umowy. Przed podpisaniem zapytaj:

• jaka będzie miesięczna kwota wsparcia i przez ile miesięcy;
• jaką część raty będziesz nadal płacić samodzielnie w okresie wsparcia;
• od kiedy zacznie się zwrot i ile wyniesie miesięczna rata zwrotu;
• w jakich sytuacjach wypłata zostanie wstrzymana;
• jak i komu zgłaszać zmiany w sytuacji gospodarstwa domowego.

Co zrobić, gdy bank odrzuci wniosek?

Bank, który odrzuca wniosek, musi niezwłocznie poinformować cię o tym na piśmie i podać uzasadnienie: które warunki nie zostały spełnione i dlaczego. Jeśli składałeś wniosek przez bankowość elektroniczną, informację dostaniesz tą samą drogą, chyba że zastrzegłeś inny sposób. Bank informuje też o możliwości dodatkowej weryfikacji.

O dodatkową weryfikację możesz wystąpić za pośrednictwem swojego banku w ciągu 14 dni od otrzymania informacji o odrzuceniu. Bank przekazuje wniosek z dokumentami Radzie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców w ciągu 7 dni od dnia, w którym wystąpiłeś o dodatkową weryfikację. Rada rozstrzyga niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od otrzymania twojego wystąpienia o dodatkową weryfikację, i w ciągu 7 dni od podjęcia uchwały przekazuje informację tobie i bankowi.

Dodatkowa weryfikacja kosztuje 100 zł. Płaci bank, jeśli okaże się, że spełniasz warunki, a ty – jeśli ich nie spełniasz. Gdy Rada uzna, że warunki są spełnione, bank w ciągu 7 dni od otrzymania uchwały Rady sporządza umowę o udzieleniu wsparcia. Dodatkowo bank pokrywa z własnych środków i przekazuje ci kwotę odpowiadającą wsparciu za czas od odrzucenia wniosku do podjęcia uchwały przez Radę; ustawa nie określa terminu tej wypłaty. Tej kwoty się nie zwraca.

Jeśli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu pisma, możesz skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej w swoim powiecie.

Co zgłaszać bankowi w trakcie wsparcia?

Niezwłocznie poinformuj bank o:

• sprzedaży lub innym zbyciu kredytowanego mieszkania lub domu;
• wzroście dochodów albo obniżeniu raty, przez które przestajesz spełniać przesłankę RdD – jeśli była podstawą wsparcia;
• wzroście dochodów albo zmniejszeniu liczby członków gospodarstwa, przez które przestajesz spełniać przesłankę niskiego dochodu – jeśli była podstawą wsparcia;
• wszczęciu egzekucji z kredytowanej nieruchomości;
• utracie statusu bezrobotnego – jeśli wsparcie przyznano z powodu bezrobocia.

W tych sytuacjach BGK wstrzymuje wypłatę wsparcia (przy bezrobociu – gdy status bezrobotnego utracą wszyscy kredytobiorcy). Jeśli wypłatę wstrzymano z powodu utraty statusu bezrobotnego przez wszystkich kredytobiorców albo zmiany dochodów, raty lub liczby członków gospodarstwa, a nadal spełniasz co najmniej jedną z trzech przesłanek, możesz złożyć nowy wniosek. Do czasu jego rozpatrzenia wsparcie na dotychczasowej podstawie jest nadal wypłacane.

Jeśli brakuje ci pieniędzy na bieżące wydatki, sprawdź także, czy możesz ubiegać się o zasiłek celowy w ośrodku pomocy społecznej.