Jak złożyć wniosek o rozłożenie zaległego podatku na raty?

Aby rozłożyć zaległy podatek na raty, złóż do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wniosek z uzasadnieniem, propozycją spłaty i dokumentami pokazującymi sytuację finansową. W e-Urzędzie Skarbowym służy do tego formularz RAT-ZW. Raty wymagają decyzji urzędu: samo wysłanie wniosku nie oznacza zgody ani wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Kto może wystąpić o raty

O raty może wystąpić osoba fizyczna, która nie potrafi jednorazowo zapłacić własnej zaległości podatkowej. Zaległość to podatek niezapłacony w terminie, np. kwota pozostała do zapłaty z rocznego PIT. Opisana ścieżka dotyczy osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej i należności obsługiwanej przez urząd skarbowy.

Podstawą jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Ulga ma charakter uznaniowy: urząd ocenia okoliczności i dowody, a następnie może przyznać raty albo odmówić. Nie ma automatycznej zgody tylko dlatego, że podatnik ma niski dochód lub zaproponuje długi harmonogram.

Wniosek kieruj do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla danej zaległości. W razie wątpliwości co do urzędu przygotuj dane podatku i wcześniejszą korespondencję, a następnie potwierdź właściwość przed wysyłką.

Jak dokładnie wskazać zaległość

Podaj imię i nazwisko, adres oraz identyfikator podatkowy — w typowej sytuacji osoby bez działalności będzie to PESEL. Określ, że prosisz o rozłożenie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę na raty.

Wskaż także:

• rodzaj podatku;
• rok lub okres, którego dotyczy zaległość;
• kwotę niezapłaconego podatku i odsetki, z zaznaczeniem dnia ich ustalenia;
• numer decyzji albo inne oznaczenie sprawy, jeżeli zaległość wynika z otrzymanej decyzji;
• proponowaną liczbę rat, ich wysokość i konkretne terminy.

Praktyczna wskazówka: porównaj własne wyliczenie z informacjami o rozliczeniach w e-US. Uwzględnij dokonane wpłaty i wyjaśnij rozbieżności z urzędem. Przy kilku zaległościach rozpisz każdą oddzielnie, zamiast podawać jedną kwotę bez wskazania, czego dotyczy. Pozwala to ustalić zakres żądanej ulgi.

Jak uzasadnić potrzebę ulgi

Wyjaśnij, dlaczego nie możesz zapłacić całości teraz i dlaczego zapłata w ratach będzie możliwa. Samo zdanie „znajduję się w trudnej sytuacji” daje urzędowi niewiele informacji.

Praktycznie warto opisać zmianę dochodów, skutki choroby, utratę pracy lub inne okoliczności, które rzeczywiście wpłynęły na możliwość zapłaty. Pokaż ich daty i finansowe następstwa. Następnie przedstaw konieczne wydatki na utrzymanie, leczenie czy osoby pozostające na twoim utrzymaniu. Są to przykłady argumentów, a nie zamknięta lista sytuacji uprawniających do rat.

Połącz opis z dowodami. Jeżeli wskazujesz spadek wynagrodzenia, dołącz dokument, który go pokazuje. Jeżeli powołujesz się na koszty leczenia, pokaż ich wysokość i regularność. Opisz również majątek i dostępne środki, aby urząd mógł ocenić sytuację całościowo.

Ważny interes podatnika lub interes publiczny trzeba powiązać z konkretną sprawą. Kopiowanie ogólnych sformułowań z gotowego wzoru nie zastąpi wyjaśnienia własnych okoliczności.

Jak zaproponować realny plan spłaty

Zacznij od miesięcznego zestawienia dochodów i koniecznych wydatków. Sprawdź, jaka kwota rzeczywiście pozostaje na ratę po opłaceniu mieszkania, utrzymania, leczenia i innych zobowiązań. Uwzględnij również bieżące podatki, które trzeba będzie płacić podczas spłaty zaległości.

Zaproponuj konkretne kwoty i daty. Jeśli wynagrodzenie wpływa w określonym dniu miesiąca, praktycznym rozwiązaniem jest termin raty pozwalający zapłacić po tym wpływie. Wyjaśnij źródło środków, zwłaszcza gdy dochody są nieregularne albo pierwsza rata ma być wyższa od następnych.

Nie obiecuj wpłat opartych wyłącznie na niepewnej przyszłej sprzedaży lub dochodzie, którego jeszcze nie możesz uprawdopodobnić. Plan powinien obejmować całą kwotę, o której rozłożenie występujesz. Urząd ocenia możliwość spłaty i może ustalić inne raty niż zaproponowane we wniosku.

Jakie dokumenty warto dołączyć

Dobierz załączniki do uzasadnienia. Praktyczna lista pomocnicza obejmuje:

Ministerstwo Finansów udostępnia przy RAT-ZW m.in. oświadczenie majątkowe osoby fizycznej oraz ORD-HZ. Lista w e-US obejmuje dokumenty, które mogą być wymagane; nie oznacza obowiązku dołączenia wszystkich formularzy przez każdą osobę. Formularze pomocy publicznej dla przedsiębiorców nie są standardowym zestawem dla opisanego tutaj wariantu bez działalności.

Przygotuj czytelne załączniki i sprawdź, czy podane w nich kwoty zgadzają się z uzasadnieniem. Gdy urząd potrzebuje dalszych informacji, może wezwać do ich przedstawienia.

Jak wysłać RAT-ZW w e-Urzędzie Skarbowym

Skorzystaj z e-Urzędu Skarbowego. Zaloguj się metodą dającą dostęp do pełnych usług, np. przez profil zaufany, bankowość elektroniczną, e-dowód lub mObywatel. Logowanie samymi danymi podatkowymi daje ograniczony dostęp i nie udostępnia pozostałych usług poza wskazanymi przez MF funkcjami Twój e-PIT i danymi podatnika.

1. Na koncie osoby fizycznej wybierz „Wniosek o rozłożenie na raty (podatki) (RAT-ZW)”.
2. Sprawdź dane wnioskodawcy i wybierz urząd właściwy dla zaległości.
3. Wpisz należności objęte wnioskiem, uzasadnienie oraz proponowany harmonogram.
4. Dołącz dokumenty odpowiednie do swojej sytuacji i sprawdź kompletność pisma.
5. Wyślij wniosek, upewnij się na koncie, że został złożony, i zachowaj potwierdzenie oraz kopię wysłanej treści z załącznikami.

Zapisanie wersji roboczej nie jest złożeniem pisma. Jeżeli korzystasz z e-Korespondencji, kontroluj również dokumenty otrzymane na koncie.

Wniosek możesz także złożyć na papierze w urzędzie lub wysłać pocztą. Podpisz go. Przy składaniu osobiście możesz poprosić o potwierdzenie przyjęcia na kopii.

Co dzieje się po złożeniu wniosku

Wniosek o raty nie wstrzymuje sam z siebie czynności egzekucyjnych. Jeśli egzekucja już trwa, skontaktuj się z urzędem w sprawie jej aktualnego stanu. Nie traktuj kopii wniosku jako dokumentu nakazującego zwolnienie zajętego rachunku.

Odbieraj korespondencję i odpowiadaj na pytania dotyczące dochodów, wydatków czy planu spłaty. Przy wezwaniu do usunięcia braków formalnych Ordynacja podatkowa przewiduje 7 dni oraz pouczenie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, jeśli braki nie zostaną usunięte. Dla innych żądań informacji sprawdź termin wskazany w piśmie.

Sprawa wymagająca postępowania dowodowego powinna być załatwiona bez zbędnej zwłoki, zasadniczo w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana — dwóch miesięcy od wszczęcia. Niektórych okresów, np. zawieszenia postępowania, nie wlicza się do tego czasu. Przy opóźnieniu urząd ma podać przyczynę i nowy termin. Brak odpowiedzi nie oznacza zgody na raty.

Ile kosztują raty i co z odsetkami

Za samo złożenie wniosku nie płacisz. To nie znaczy, że rozłożenie długu na raty jest pozbawione kosztów.

Jeśli zaległość zostanie rozłożona na raty i dotrzymasz warunków ulgi, odsetki za zwłokę są naliczane do dnia wniesienia wniosku włącznie. Przy odmowie sposób ich naliczenia zależy również od terminu doręczenia decyzji. Dlatego przed rozstrzygnięciem nie zakładaj, że odsetki definitywnie przestały narastać.

Przy podatkach stanowiących dochód budżetu państwa urząd co do zasady ustala w decyzji opłatę prolongacyjną. Jest to koszt udzielonej ulgi, obliczany według stawki obowiązującej w dniu wydania decyzji. Dla rat zaległości nalicza się ją od dnia następującego po złożeniu wniosku, odrębnie dla każdej raty, do terminu jej zapłaty. Nie ustala się jej, jeśli przyczyną udzielenia ulgi była klęska żywiołowa lub wypadek losowy.

Sprawdź w decyzji pełne kwoty do zapłaty, obejmujące także należne odsetki i opłatę.

Co sprawdzić w decyzji i jak płacić

Po przyznaniu ulgi porównaj decyzję z własnym wnioskiem: jaki podatek i okres obejmuje, ile rat ustalono, jakie są kwoty oraz terminy. Kieruj się harmonogramem z decyzji. Sprawdź też rachunek i sposób oznaczenia wpłaty, a następnie zachowuj potwierdzenia płatności.

Niedotrzymanie terminu jednej raty powoduje wygaśnięcie decyzji w części dotyczącej raty niezapłaconej na czas. Niedotrzymanie terminów trzech rat powoduje wygaśnięcie ulgi w zakresie wszystkich niezapłaconych rat. Przepis nie wymaga, aby były to trzy kolejne raty.

Jeżeli sytuacja pogarsza się przed terminem wpłaty, skontaktuj się z urzędem i wyjaśnij problem. Sama rozmowa ani kolejne pismo nie zmieniają obowiązującego harmonogramu. Potrzebne jest formalne rozstrzygnięcie dotyczące warunków spłaty.

Jak zareagować na odmowę

Przeczytaj uzasadnienie decyzji i pouczenie o odwołaniu. Ustal, czy urząd zakwestionował ważny interes, przedstawione dowody czy realność planu spłaty. Do tych konkretnych powodów odnieś swoją argumentację.

Od decyzji naczelnika urzędu skarbowego przysługuje odwołanie do właściwego dyrektora izby administracji skarbowej. Składa się je za pośrednictwem urzędu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od jej doręczenia. W odwołaniu wskaż zarzuty, czego żądasz i jakie dowody potwierdzają twoje stanowisko.

Jeżeli otrzymasz postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia lub odmowie wszczęcia postępowania, sprawdź jego pouczenie. To inne rozstrzygnięcie niż merytoryczna odmowa rat i wymaga odpowiedniego środka zaskarżenia.