Nazwisko po zagranicznym rozwodzie: oświadczenie w polskim USC

Po rozwodzie możesz złożyć w polskim urzędzie stanu cywilnego oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa. Obecny termin wynosi rok od uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. Powrót do Polski ani późniejsze ujawnienie rozwodu w polskim rejestrze nie rozpoczynają tego terminu od nowa.

Kto może skorzystać z tego trybu?

Oświadczenie składa osoba, która zmieniła nazwisko wskutek zawarcia małżeństwa, a następnie się rozwiodła. Dotyczy to kobiet i mężczyzn. Możesz wrócić wyłącznie do nazwiska noszonego bezpośrednio przed tym małżeństwem.

Jeśli po drugim rozwodzie chcesz przyjąć nazwisko rodowe, ale przed drugim ślubem twoje nazwisko było inne, ten uproszczony tryb nie wystarczy do wybrania nazwiska rodowego. Wtedy sprawdź odrębną procedurę administracyjnej zmiany nazwiska.

Sam wyrok rozwodowy nie powoduje automatycznego powrotu do poprzedniego nazwiska w polskich aktach. Potrzebne jest twoje oświadczenie albo właściwy odrębny tryb zmiany.

Od kiedy obowiązuje roczny termin?

Zmiana art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązuje od 8 października 2025 r. Wydłużyła wcześniejszy termin trzymiesięczny do roku. Przepis przejściowy objął także sprawy, w których dawny termin nie upłynął przed wejściem nowelizacji w życie. Nie przywrócił terminów, które wcześniej już się skończyły.

Ustal datę prawomocności na podstawie dokumentów sądu, który orzekł rozwód. Nie zastępuj jej datą rozprawy, odbioru wyroku, tłumaczenia ani przyjazdu do Polski. Jeśli z dokumentu nie wynika jasno, kiedy wyrok stał się prawomocny, wyjaśnij to z sądem i USC przed wizytą.

Co przygotować po rozwodzie za granicą?

Skontaktuj się z wybranym USC, podając państwo i datę orzeczenia oraz informację, czy masz polski akt małżeństwa i czy wpisano już do niego rozwód. To pozwoli dobrać dokumenty do twojej sytuacji.

Podstawowo przygotuj dokument tożsamości, potwierdzenie opłaty oraz dane polskiego aktu małżeństwa. Przy nieujawnionym zagranicznym rozwodzie urząd może potrzebować odpisu wyroku, dokumentu potwierdzającego prawomocność, poświadczonego tłumaczenia oraz odpowiedniego zaświadczenia dotyczącego orzeczenia.

Dla orzeczeń objętych unijnym rozporządzeniem 2019/1111 przewidziano świadectwo z art. 36, wydawane przez sąd orzekający. Nie każdy zagraniczny wyrok wymaga identycznego formularza: znaczenie mają państwo oraz przepisy właściwe dla danego postępowania. Dlatego nie zamawiaj zestawu dokumentów wyłącznie według doświadczeń osoby rozwiedzionej w innym kraju.

Jak złożyć oświadczenie w USC?

1. Wybierz dowolny urząd stanu cywilnego w Polsce i uzgodnij termin wizyty oraz dokumenty zagraniczne.
2. Wnieś 11 zł opłaty skarbowej za sporządzenie protokołu z przyjęcia oświadczenia, na rachunek wskazany przez urząd.
3. Staw się osobiście z dokumentem tożsamości i przygotowanymi załącznikami.
4. Złóż oświadczenie przed kierownikiem USC i podpisz sporządzony protokół.
5. Ustal, który USC dołączy wzmiankę do aktu małżeństwa i kiedy możesz uzyskać odpis z aktualnym nazwiskiem.

Opłata za protokół nie obejmuje ewentualnych tłumaczeń, transkrypcji ani osobno zamawianych odpisów. Jeśli nadal przebywasz za granicą, oświadczenie można złożyć także przed polskim konsulem; obowiązuje tam odrębna opłata konsularna.

Co zrobić, gdy termin minął albo urząd odmawia?

Po upływie rocznego terminu nadal możesz ubiegać się o zmianę nazwiska, lecz w odrębnym trybie administracyjnym. Nie składaj spóźnionego oświadczenia z założeniem, że sam powrót z zagranicy przedłuża termin.

Jeżeli przeszkodą są brakujące dokumenty zagranicznego rozwodu, poproś USC o wskazanie konkretnego załącznika i trybu jego uzyskania. Przy odmowie dokonania czynności zapoznaj się z pisemnym rozstrzygnięciem oraz pouczeniem o odwołaniu.

Po wpisaniu zmiany do aktu małżeństwa zamów odpis, jeśli go potrzebujesz, i rozpocznij wymianę dokumentów zawierających dotychczasowe nazwisko.