Jak odnaleźć rachunki bankowe zmarłego przez Centralną informację?

Nie musisz pytać każdego banku osobno. Jeżeli masz dokument potwierdzający, że dziedziczysz po zmarłym, na przykład prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, złóż pisemny wniosek w jednym, dowolnie wybranym banku lub SKOK-u (spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej). Bank przekaże zapytanie do Centralnej informacji o rachunkach, która roześle je do wszystkich banków i SKOK-ów. Zbiorczą informację o rachunkach zmarłego przekaże ci bank lub SKOK, w którym złożyłeś wniosek. Poradnik jest dla spadkobierców, którzy szukają rachunków prowadzonych w Polsce.

Czym jest Centralna informacja o rachunkach?

To system, który banki mają obowiązek prowadzić na podstawie ustawy Prawo bankowe (art. 92bb). Opis usługi, wzory wniosków i listę uczestniczących banków i SKOK-ów publikuje Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR). Według KIR wcześniej zapytanie o rachunek trzeba było kierować do każdego banku lub SKOK-u z osobna; teraz wynik odbierasz w jednym miejscu.

Zbiorczej informacji bank musi udzielić:

• posiadaczowi rachunku, który jest osobą fizyczną;
• osobie, która uzyskała tytuł prawny do spadku po posiadaczu rachunku;
• zarządcy sukcesyjnemu.

Według KIR usługa służy do szukania rachunków bankowych osób fizycznych, także związanych z działalnością gospodarczą, oraz imiennych rachunków członków SKOK.

Co zawiera zbiorcza informacja?

Zgodnie z Prawem bankowym zbiorcza informacja wskazuje:

• bank lub SKOK, który prowadzi albo prowadził rachunek;
• numery rachunków;
• czy rachunki są nadal prowadzone;
• rachunki wspólne, bez danych współposiadacza;
• umowy rachunku rozwiązane albo wygasłe, między innymi z powodu śmierci posiadacza albo braku jego dyspozycji przez 10 lat.

Czego w niej nie znajdziesz:

• salda ani szczegółów rachunku: o nie pytasz dopiero w banku lub SKOK-u, który prowadzi rachunek;
• innego majątku: KIR wyjaśnia, że przez Centralną informację nie szuka się innych produktów bankowych, jednostek funduszy inwestycyjnych, rachunków maklerskich ani polis; wzór wniosku mBanku wyłącza też książeczki mieszkaniowe z prawem do premii gwarancyjnej, produkty kredytowe (w tym karty kredytowe) i rachunki techniczne do ich obsługi.

Uwaga: według KIR informacja o rachunkach zamkniętych jest dostępna tylko tak długo, jak bank przechowuje dane o tych rachunkach.

Jakie dokumenty przygotować?

Bank sprawdza twój tytuł prawny do spadku, zanim wyśle zapytanie. mBank wymienia dla spadkobiercy:

• odpis prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo odpis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, albo inny dokument stwierdzający tytuł prawny do spadku (oryginał lub kopię poświadczoną przez notariusza albo pracownika banku);
• akt zgonu, gdy danych zmarłego nie da się zweryfikować na podstawie innych dokumentów;
• pełnomocnictwo rodzajowe do uzyskania zbiorczej informacji, jeżeli działasz przez pełnomocnika, albo dokument uprawniający do reprezentacji, gdy działa za ciebie na przykład przedstawiciel ustawowy.

PKO Bank Polski prosi spadkobiercę o odpis aktu zgonu (jeśli nie został złożony wcześniej), dokument potwierdzający prawo do spadku i dokument tożsamości. Jako przykłady dokumentów zagranicznych podaje między innymi Europejskie Poświadczenie Spadkowe i orzeczenie sądu zagranicznego; muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego lub konsula. Wymagania mogą się różnić między bankami, dlatego zapytaj wybrany bank, czego potrzebuje.

Jakie dane wpisać we wniosku?

KIR udostępnia wzory wniosków, w tym wniosek osoby, która uzyskała tytuł prawny do spadku. Na wzorze mBanku obowiązkowo wpisujesz:

• swoje dane: imię i nazwisko, PESEL (a gdy go nie masz, datę urodzenia), adres do korespondencji oraz numer rachunku do zwrotu opłaty, gdyby wniosek odrzucono z powodu braków formalnych;
• dane zmarłego: imię i nazwisko, PESEL (a gdy go nie miał, datę urodzenia) i datę zgonu.

Wzór przewiduje też dodatkowe dane zmarłego: nazwisko rodowe, ostatnie miejsce zamieszkania, miejsce urodzenia, imiona rodziców, inne brzmienie nazwiska, a przy rachunkach firmowych NIP i REGON.

Jak złożyć wniosek krok po kroku?

1. Wybierz dowolny bank lub SKOK i złóż w nim pisemny wniosek o zbiorczą informację.
2. Bank lub SKOK sprawdza twój tytuł prawny do spadku, pobiera opłatę według własnej tabeli opłat i kieruje zapytanie do Centralnej informacji.
3. Centralna informacja przesyła zapytanie do wszystkich banków i SKOK-ów. Każdy bank odpowiada niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od otrzymania zapytania. To termin dla banków, a nie dzień, w którym odbierzesz wynik.
4. Zbiorcza informacja wraca do banku lub SKOK-u, w którym złożyłeś wniosek, a ten przekazuje ją tobie. Według KIR odbierasz ją w tej samej placówce.

mBank pozwala też wysłać wniosek listem, jeśli notariusz poświadczy własnoręczność podpisu. Na wzorze wniosku mBanku jako sposób przekazania informacji wskazano list polecony za potwierdzeniem odbioru na adres do korespondencji.

Ile to kosztuje?

Bank może pobrać opłatę, ale według Prawa bankowego nie może być ona wyższa niż koszt wygenerowania informacji. Wysokość określa tabela opłat i prowizji banku lub SKOK-u, w którym składasz wniosek; sprawdź ją przed złożeniem wniosku. W mBanku opłatę wpłaca się w kasie placówki lub przelewem, a bez wpłaty w ciągu 3 dni od wpływu dokumentów wniosek zostaje odrzucony.

Ile trzeba czekać?

Czas zależy od banku, w którym złożysz wniosek. mBank podaje, że realizuje wniosek w ciągu do 14 dni roboczych od jego wpływu.

Co zrobić, gdy znasz już banki zmarłego?

1. Skontaktuj się z każdym bankiem lub SKOK-iem ze zbiorczej informacji i zapytaj o szczegóły rachunku, na przykład saldo.
2. Przygotuj dokumenty do wypłaty, których wymaga ten bank. Zbiorcza informacja wskazuje tylko, gdzie są rachunki; nie rozstrzyga, ile pieniędzy otrzyma każdy spadkobierca.
3. Jeżeli spadkobierców jest kilku, ustal sposób podziału. PKO Bank Polski wypłaca wtedy pieniądze na podstawie sądowego lub umownego działu spadku albo wniosków wszystkich spadkobierców, którzy zgodnie oświadczają, jak podzielić pieniądze.

Po śmierci bliskiej osoby możesz mieć też prawo do świadczeń z ZUS; opisuje je poradnik Jak złożyć w ZUS wniosek o rentę rodzinną po śmierci bliskiego?.

Poradnik opiera się na ustawie Prawo bankowe (art. 59a i 92ba–92bd), stronie KIR o Centralnej informacji oraz informacjach PKO Banku Polskiego i mBanku.