Uznanie ojcostwa w USC: dokumenty i oświadczenia rodziców

Uznanie ojcostwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego polega na oświadczeniu mężczyzny, że jest ojcem dziecka, oraz potwierdzeniu tego przez matkę. Rodzice mogą złożyć oświadczenia razem; matka może również potwierdzić oświadczenie w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny. Możliwe jest uznanie dziecka już poczętego, jeszcze przed porodem.

Poniższa droga dotyczy pełnoletnich rodziców z pełną zdolnością do czynności prawnych, gdy nie ma przeszkody wynikającej z prawnego ojcostwa innego mężczyzny.

Najpierw wyjaśnij sytuację prawną

Sam fakt, że rodzice obecnie nie są małżeństwem, nie wystarcza w każdej sprawie. Jeżeli matka była zamężna, dziecko ma już prawnie ustalonego ojca albo trwa sprawa o ustalenie ojcostwa, przekaż te informacje USC przed wizytą. Uznanie nie może służyć prostemu zastąpieniu istniejącego ojcostwa innej osoby.

Urząd wyjaśni, czy może przyjąć oświadczenia, czy najpierw potrzebne jest rozstrzygnięcie sądu. Nie upraszczaj opisu sytuacji rodzinnej — oświadczenia trafiają do protokołu.

Umów wizytę i przygotuj dokumenty

Oświadczenia można złożyć przed dowolnym kierownikiem USC w Polsce. Skontaktuj się z wybranym urzędem i potwierdź sposób rezerwacji terminu. Przygotuj dokumenty tożsamości obojga rodziców oraz dane dziecka, jeśli już się urodziło. Urząd sprawdzi informacje w rejestrze i wskaże dokumenty, których w nim brakuje.

Przy uznaniu przed porodem zapytaj o dokument potwierdzający ciążę. Karty usług USC wskazują np. zaświadczenie lekarskie lub kartę ciąży. Jeśli dziecko urodziło się za granicą, ustal wcześniej wymagania dotyczące zagranicznego aktu.

Wspólna wizyta pozwala od razu przyjąć oba oświadczenia i omówić nazwisko. Jeżeli rodzice przychodzą osobno, potwierdź termin i sposób powiązania drugiego oświadczenia z pierwszym.

Sprawdź protokół i nazwisko

Kierownik USC wyjaśnia skutki uznania i obowiązki rodziców. Przed podpisaniem protokołu sprawdź dane wszystkich osób oraz ustalenia dotyczące nazwiska dziecka.

Rodzice mogą wskazać nazwisko jednego z nich albo nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca. Jeżeli nie złożą zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska, dziecko nosi nazwisko matki z dołączonym nazwiskiem ojca. Gdy zmiana nazwiska dotyczy dziecka, które w chwili uznania ukończyło 13 lat, potrzebna jest jego zgoda; zapytaj urząd o udział dziecka i dokument tożsamości.

Potwierdzenie i ewentualna odmowa

Przyjęcie oświadczeń o uznaniu ojcostwa jest bezpłatne. Możesz poprosić o zaświadczenie potwierdzające przyjęcie oświadczenia.

Jeżeli kierownik USC odmówi przyjęcia oświadczeń (bo uznanie jest niedopuszczalne albo ma on wątpliwość co do pochodzenia dziecka), w ciągu 7 dni od odmowy pisemnie powiadamia matkę dziecka i mężczyznę, który twierdzi, że jest ojcem, o przyczynach odmowy i o możliwości uznania ojcostwa przed sądem opiekuńczym. Sprawdzenie podstaw odmowy jest właściwym kolejnym krokiem; ponowne składanie tych samych oświadczeń bez usunięcia przeszkody nie rozwiązuje problemu.