Jak złożyć wniosek o pięć dni urlopu opiekuńczego?

Pracownik może skorzystać z pięciu dni urlopu opiekuńczego w roku kalendarzowym, aby osobiście opiekować się uprawnionym członkiem rodziny albo domownikiem wymagającym wsparcia z poważnych względów medycznych. Wniosek składa się pracodawcy papierowo lub elektronicznie co najmniej jeden dzień przed rozpoczęciem urlopu.

Sprawdź, czy sytuacja mieści się w przepisach

W tym uprawnieniu członkami rodziny są syn, córka, matka, ojciec lub małżonek. Opieka nad inną osobą może się kwalifikować, jeśli mieszka ona w tym samym gospodarstwie domowym i spełniony jest warunek medyczny. Samo dalsze pokrewieństwo nie wystarcza.

Urlopu udziela się w dni, które są dniami pracy zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy. Limit 5 dni dotyczy roku kalendarzowego. Ministerstwo Rodziny opisuje te warunki. Ustal z kadrami, ile dni z tego limitu zostało już wykorzystanych.

Co wpisać we wniosku

Wskaż żądane daty i zaznacz, że chodzi o urlop opiekuńczy. Podaj imię i nazwisko osoby potrzebującej pomocy oraz przyczynę konieczności zapewnienia jej osobistej opieki lub wsparcia.

W przypadku członka rodziny podaj relację z tobą. Dla osoby spoza ustawowego kręgu rodziny wskaż jej adres zamieszkania. Przepisy wprowadzające art. 173¹ Kodeksu pracy określają wymagane dane.

Opisz potrzebę rzeczowo, np. pomoc po zabiegu, jeśli odpowiada to rzeczywistej sytuacji. Nie zastępuj wniosku samym ustnym zawiadomieniem osoby z zespołu. Zachowaj dowód przekazania go pracodawcy i sprawdź, czy nieobecność została poprawnie odnotowana.

Od dnia złożenia wniosku do dnia zakończenia urlopu pracodawca nie może przygotowywać wypowiedzenia ani wypowiedzieć lub rozwiązać umowy o pracę. Wyjątki dotyczą m.in. rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz upadłości lub likwidacji pracodawcy. Gdy wniosek trafi do pracodawcy wcześniej niż dzień przed urlopem, ochrona zaczyna się na 1 dzień przed jego rozpoczęciem.

Wynagrodzenie i inne rodzaje opieki

Urlop opiekuńczy jest bezpłatny — tak opisało go Ministerstwo Rodziny przy wprowadzeniu zmian w Kodeksie pracy. Kodeks pracy (art. 80) przyznaje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy tylko wtedy, gdy przepis tak stanowi, a przepisy o urlopie opiekuńczym (art. 173¹–173³) tego nie przewidują. Jest to odrębne uprawnienie od zasiłku opiekuńczego ZUS oraz od zwolnienia od pracy w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku dla osoby wychowującej dziecko do 14 lat, za które art. 188 Kodeksu pracy zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Przed wyborem trybu sprawdź, który odpowiada sytuacji. Inny wniosek i inne warunki mogą oznaczać odmienne skutki finansowe. Nazwanie każdej nieobecności „opieką” jest niewystarczające.

Gdy potrzebujesz zmiany lub pracodawca odmawia

Jeśli okoliczności się zmienią, np. termin opieki się przesunie, uzgodnij dalsze postępowanie z kadrami.

Przy odmowie poproś o jej przyczynę i zachowaj wniosek. Z dokumentami możesz uzyskać poradę w Państwowej Inspekcji Pracy.